همشهری آنلاین-یکتافراهانی : چرا عشایر قرون وسطی باید شهری بزرگ را در ارتفاع ۷۲۰۰ پایی بنا میکردند، جایی که حتی امروز کمتر از ۳ درصد جمعیت جهان در آن زندگی میکنند؟ پاسخ در بادهای کوهستانی و آهنهای گرانبها نهفته است. داستان کشف تاشبولاق و توگونبولاق، روایتی از نبوغ بشری است که تصویر ما از جاده ابریشم را برای همیشه تغییر میدهد. 
نقشهبرداری از دو شهر بزرگ قرون وسطایی
گروهی از باستانشناسان از دانشگاه واشینگتن در سنلوئیس و رئیس مرکز ملی باستانشناسی ازبکستان، با استفاده از فناوری پیشرفته لیزر (Lidar) که بر روی پهپادها نصب شده بود، موفق به نقشهبرداری از دو شهر بزرگ قرون وسطایی در کوههای جنوبشرقی ازبکستان شدند. کشف جدیدی که در مجله معتبر نیچر منتشر شده، این تصویر را کاملاً زیر و رو کرده است. این شهرها که تاشبولاق و توگونبولاق نام دارند، در ارتفاعی بیش از ۲۰۰۰ متر از سطح دریا قرار گرفتهاند و نشان میدهند تمدنهای باستانی نه تنها در این شرایط سخت دوام آوردهاند، بلکه به مراکز صنعتی و تجاری پررونقی تبدیل شدهاند.
کلانشهری در ارتفاع ۷۲۰۰ پایی
به گزارش سایت نشنال جئوگرافیک جاده ابریشم، وقتی باستانشناسان اولینبار در سال ۲۰۱۱ سفالهای شکسته و نشانههایی از سکونت را در کوههای ازبکستان پیدا کردند، تصور نمیکردند با چه چیزی روبهرو هستند. اما بررسیهای بعدی با پهپادهای لیزر در سال ۲۰۲۲، راز بزرگی را فاش کرد: شهر توگونبولاق با وسعتی حدود ۱۲۰ هکتار (نزدیک به ۳۰۰ جریب)، یکی از بزرگترین سکونتگاههای منطقه در آن دوره بوده است. لیزر به ما نشان داد که یک شهر عظیم در آنجا وجود دارد که در دید همگان پنهان شده بود. بیشتربخوانید :
- اسرار سنگهای ۸۰ هزارساله | این تیرها تاریخ بشر را دگرگون میکنند!
- کشفِ غیرمنتظره شمشیری ۳۰۰۰ ساله زیر قوطیهای خالی
مرزهای تاریخی جاده ابریشم
این کشف، نگاه تاریخی به جاده ابریشم را به کلی تغییر میدهد. پیش از این، تصور میشد مسیرهای اصلی تجاری از دشتهای پست عبور میکردند، اما حالا مشخص شده که کوهستانها نیز میزبان شهرهای بزرگ و تأثیرگذاری بودهاند. جاده ابریشم صرفاً به نقاط انتهایی چین و غرب محدود نمیشده، بلکه قلب تپنده آن در آسیای مرکزی، خود موتور محرک نوآوری بوده است. 
تمدن گمشده، تغییر تصویر جاده ابریشم
کشف شهرهای تاشبولاق و توگونبولاق، یکی از بزرگترین انقلابهای باستانشناسی قرن اخیر است که با کمک فناوری پیشرفته لیزر پهپادی ممکن شده است. این شهرها نشان دادند که تمدنهای کوهستانی قرون وسطی نه تنها در شرایط سخت دوام آوردند، بلکه با تکیه بر منابع طبیعی و نوآوری، به قطبهای صنعتی و تجاری مهمی تبدیل شدند. این یافته، تصویر سنتی ما از جاده ابریشم و نقش عشایر کوچنشین را به چالش میکشد و نشان میدهد که تاریخ این منطقه بسیار پیچیدهتر و شگفتانگیزتر از آن چیزی است که تصور میکردیم.
