به گزارش ایرنا، شهید سیدعلینقی معروف به سیدکمال خرازی، دیپلمات و مدیرعامل اسبق ایرنا، ۱۲ فروردین ۱۴۰۵، هشت روز پس از حمله هواپیماهای صیهونی_ آمریکایی به منزل شخصیاش به شهادت رسید.
وی بعد از انقلاب سمتهای مهمی داشت. در فاصلهٔ سالهای ۱۳۵۸ تا ۱۳۵۹ معاون سیاسی وزیر امور خارجه بود و از ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۸ بهعنوان مدیرعامل خبرگزاری ایرنا فعالیت میکرد. وی در فاصله سالهای ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۶ سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل بود و از ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴ در دولتهای هفتم و هشتم بهعنوان وزیر امور خارجه فعالیت میکرد.
خرازی تا زمان شهادتش رییس شورای راهبردی روابط خارجی، مشاور بین المللی مقام معظم رهبری و عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام بود.
درباره شهید خرازی با محمدتقی روغنیها گفت و گو کردهایم. وی سردبیر سیاسی، مدیرکل اخبار داخلی، معاون اجرایی، قائم مقام مدیرعامل و معاون خبر پیشین ایرنا بوده است. روغنیها همچنین مدیرعاملی موسسه فرهنگی - مطبوعاتی ایران و مدیرمسوولی روزنامه ایران و ... را برعهده داشته است.
ایرنا: برای شروع بفرمایید چگونه با آقای خرازی آشنا شدید؟
روغنی ها: سال ۱۳۵۹ دانشجو بودم. زمانی که به دلیل انقلاب فرهنگی دانشگاهها تعطیل شد بسیاری از دانشجویان برای فعالیت به مراکز مختلف رفتند. من هم به خاطر علاقهای که به کار خبر و رسانه داشتم دوست داشتم به خبرگزاری ایرنا بروم. تیرماه همان سال آقای دکتر خرازی به عنوان سرپرست خبرگزاری منصوب شده بود. من هم یک ماه بعد به ایرنا آمدم. برای ارتقاء سطح فعالیتهای خبرگزاری، تعدادی از دانشجویان و افراد جوان و پرانگیزه را گزینش کرده و برای آنها کلاس های آموزشی گذاشته بودند. من هم در این کلاسها شرکت و از همان جا فعالیتم در ایرنا را آغاز کردم.
شهریور ۱۳۵۹ پس از پایان این کلاسها، شهید خرازی حکم مرا به عنوان رئیس دفتر خبرگزاری استان گیلان صادر کرد. من خدمت ایشان رفتم. یک مصاحبه با من انجام داد و مرا برای این جایگاه پذیرفت. من هم با این عنوان کارم را در ایرنا شروع کردم. آغاز آشنایی من و ایشان از این جا بود.
چه مدت در دفتر خبرگزاری استان گیلان فعالیت داشتید؟
حدود ۶ ماه در رشت بودم. بعد به تهران برگشتم و ادامه فعالیتم در این شهر بود.
از نزدیک با دکتر خرازی ارتباط داشتید؟
بله. من هم در خبرگزاری با ایشان مرتبط بودم هم زمانی که در شورای اخبار جنگ مشغول فعالیت شدم. این شورا پس از آغاز جنگ تحمیلی به عنوان جزئی از ستاد تبلیغات جنگ شروع به کار کرد. من از این طریق ارتباطی مستمر با ستاد تبلیغات جنگ داشتم. به مدت ۷ سال هر روز در جلسات شورای اخبار جنگ شرکت میکردم. در این مجموعه نمایندگانی از سپاه پاسداران، ارتش، خبرگزاری جمهوری اسلامی و صدا سیما حضور داشتند. اخبار و اصوات و فیلمهای مربوط به جنگ بررسی میشد تا اجازه انتشار پیدا کند. با توجه به شرایط و مقتضیات جنگ درباره اخبار و اطلاعات تصمیم گیری میشد چرا که ممکن بود برخی اخبار و اطلاعات مورد سوءاستفاده دشمن قرار گیرد یا باعث تضعیف روحیه مردم شود. اینها به عنوان سیاست پخش اخبار و اطلاعات در ستاد تبلیغات جنگ مشخص میشد. ما هم در شورای اخبار جنگ مجری این سیاستها بودیم.
آقای دکتر خرازی چه اقدامات شاخصی در خبرگزاری انجام داد؟
نقش ایشان در خبرگزاری نقشی تحولگرا بود. در سال ۱۳۵۹ که به خبرگزاری آمدم، خبرگزاری پارس( ایرنای فعلی) یک رسانه در سطح ملی بود ولی گستره فعالیت زیادی نداشت. ایشان در حدود هشت سالی که مدیریت ایرنا را برعهده داشت دفاتر داخلی را کاملا توسعه داد. در شروع کار که به گیلان رفتم دفاتر خبرگزاری در تمامی استانها و شهرستانها مکانهای کوچکی بودند. مثلا در رشت دو سه اتاق کوچک در طبقه بالای دفتر وزارت فرهنگ و ارشاد، دفتر خبرگزاری گیلان را تشکیل می داد. در اکثر استانها وضع به همین صورت محقرانه بود. آقای خرازی با تلاش زیادی که کرد در تمامی استانها، برای خبرگزاری ساختمانهایی مستقل ایجاد و حدود ۵۰ دفتر داخلی ایرنا را با تمامی امکانات لازم راه اندازی کرد.
در آن زمان ایرنا دفتر خارجی هم نداشت. وی در مدت مسوولیتش ۲۰ دفتر خارجی در آسیا، اروپا و آمریکا ایجاد کرد که تحولی بسیار مهم بود و ایرنا را تبدیل به یک خبرگزاری بین المللی کرد.
کار بزرگ دیگری هم که دکتر خرازی انجام داد اعتماد به نسل جوان ایرنا بود. ایشان زمینهای را فراهم کرد تا افراد جوان و پرانگیزه اداره کار ایرنا را برعهده بگیرند. جوانانی که هنوز تجربه زیادی نداشتند. جوانانی که بین ۲۰ تا ۳۰ سال سن داشتند اداره کنندگان اصلی اتاق خبر شدند. همین موضوع باعث شد گه خبرگزاری تحولی بسیار بارز را از نظر تولید و انتشار خبر داشته باشد.
غیر از پخش اخبار، ایرنا اطلاعات مورد نیاز را برای تصمیم گیران کشور فراهم میکرد و بر اساس نیازهای آنها، اخبار لازم را در اختیار حاکمان قرار میداد.
ابزار و علل این موفقیتهای آقای خرازی چه بود؟
ایشان به دلیل فعالیتهای شخصی که در خارج از کشور در ایام دانشجویاش داشت مسائل فرهنگی و سیاسی را خوب میشناخت. نسبت به خبر و اطلاع رسانی هم بیگانه نبود. اما نکته دیگر ویژگیهای فردی ایشان بود. دکتر خرازی جاذبه خوبی برای نیروهای توانمند داشت. ایشان متین، خوش اخلاق، صبور و بردبار بود. همین باعث میشد که افراد بااستعداد به راحتی دورش جمع شوند و فعالیت کنند. همه اینها در کنار تواضع و بزرگواری و تخصصی که در این حوزه داشت باعث شد به توقیفات خوبی در امر اداره خبرگزاری دست پیدا کند.
گفته میشود ایشان بعضی از نیروها را از خبرگزاری کنار گذاشت و تعدیل کرد، این مطلب را تأیید میکنید؟
فقط بحث خبرگزاری نبود. در سراسر کشور بعد از انقلاب هیاتهایی بودند که کار تعدیل و تصفیه نیروها را انجام میدادند، افرادی را که نسبت به انقلاب دید خوبی نداشتند و جزو افرادی بودند که همچنان به رژیم قبل علاقمند بودند.
البته مدیریت این بخش و اعمال این تعدیل ها تا جایی که من اطلاع دارم با وزارت ارشاد بود. هیاتهایی به نام هیات تصفیه و گزینش بودند که بر طبق برخی سیاستها و مقرراتی که داشتند، بعضا تعدادی را تعدیل میکردند. آنچه خود من در خبرگزاری دیدم این بود که بسیاری از دانستهها و توانمندیهای ما، حاصل تجربیات نیروهایی بود که از گذشته در خبرگزاری مانده بودند و فعالیت میکردند. آنها استاد و راهنمای ما بودند. این طور نبود که تمام نیروها را جابجا کنند. بسیاری از نیروهای قدیمی همچنان در خبرگزاری مشغول به کار بودند و دو نسل مختلف کنار هم فعالیت میکردند. این طور نبود که تعداد زیادی از نیروها از مجموعه خبرگزاری خارج شوند.
دو روایت درخصوص شهید خرازی وجود دارد: یک عده میگویند آقای خرازی از نظر اخلاقی فرد خشکی بود، تعدادی دیگر هم معتقدند ایشان فرد رئوفی بود، شما کدام روایت را تأیید میکنید؟
خشک بودن ایشان شاید حاصل طمانینهای بود که داشت. ایشان خیلی اهل بروز و ظهور احساسات خود نبود. ولی فردی بسیار خوش برخورد، مهربان و رئوف بود و کمالات انسانی را به طور کامل داشت.
ویژگیهای بارز اخلاقی شهید خرازی از نظر شما چه بود؟
چیزی که من از ایشان دیدم و شاهد بودم برخورد خوب و حسن خلق و تواضع بود. در کار خبر همیشه اشتباه و خطا وجود دارد. نمیتوانیم انتظار داشته باشیم که کار خبری انجام دهیم، سرعت هم داشته باشیم ولی اشتباهی رخ ندهد. یکی از عواملی که باعث میشود نیروهای حوزه خبر پیشرفت کنند و اعتماد به نفس به دست بیاورند این است که اجازه اشتباه کردن به آنها داده شود و اگر اشتباهی کردند برخورد تخریبی با آنها انجام نشود. برخورد باید به گونهای باشد که راهنمایی شوند تا این اشتباه دیگر تکرار نشود. همین صبوری و طمانینه و برخورد همراه با راهنمایی درست است که باعث میشود افراد بدون احساس نگرانی وترس، رشد کنند. این ویژگی دکتر خرازی باعث شد که نیروهای خبرگزاری در این مجموعه رشد کنند.
چطور از شهادت ایشان مطلع شدید؟
ابتدا یکی از دوستان از طریق تلفن این موضوع مجروح شدن ایشان را به من اطلاع داد. تلویزیون را که روشن کردم دیدم خبر را زیرنویس کردهاند. بعد هم خبر به صورت گسترده در شبکههای اجتماعی پخش شد. باخبر شدم که منزل ایشان بمباران شده و همسرشان همان لحظات اول شهید شده است. خود ایشان هم در بیمارستان بستری شده است. مرتب از دوستان و آشنایان وضعیت ایشان را پیگیری میکردم. البته همان ابتدای مجروحیت هم میگفتند با توجه به صدماتی که وارد شده بعید است بتواند به زندگی ادامه دهد و احتمال شهادتشان زیاد است. در نهایت هم خبر شهادت ایشان اعلام شد.
مطلبی باقیمانده است که بخواهید بیان کنید؟
می خواهم به نقش ایشان در ستاد تبلیغات جنگ اشاره کنم. ایشان این مدیریت و توانایی را داشت که در دوران جنگ، با مدیریت خود تمام نهادها و سازمانهای درگیر در مساله جنگ را گرد هم بیاورد. نمایندگان مختلفی از مراکز نظامی و سیاسی و اقتصادی در این ستاد دور هم جمع میشدند و سیاستهای مختلف را طراحی و برای اجرا ابلاغ میکردند. خود این کار، بسیار خطیر و مهم بود. این که توانست در دوره جنگ، اخبار و اطلاعات را به شکلی که لازمه دوران جنگ است مدیریت و اداره کند.
ممنون از وقتی که در اختیار ایرنا قرار دادید.
