همشهری آنلاین - یکتا فراهانی: چطور چیزی که حتی نور هم نمیتواند از آن فرار کند، پالسهای منظم به زمین میفرستد؟ این پرسشی است که در هفتههای اخیر دنیای علم را تکان داده و پرده از یکی از بزرگترین اسرار کهکشان برداشته است.
جاروبرقیهای غولآسای کیهانی
سیاهچالهها همیشه بهعنوان "جاروبرقیهای غولآسای کیهانی" شناخته میشدند که هر چه در مسیرشان باشد را میبلعند و هیچ اثری از آن باقی نمیگذارند. اما یافتههای جدید در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد این غولهای تاریک، آنقدرها هم ساکت نیستند. رصدهای اخیر از یک منبع دوردست، مجموعهای از سیگنالهای رادیویی تکرارشونده را ثبت کردهاند که مانند یک ضربآهنگ دقیق موسیقی، در فضا طنینانداز شده است. این کشف عجیب، نهتنها کنجکاوی اخترشناسان، بلکه تخیل عموم مردم را هم برانگیخته است؛ آیا این پالسها نشانهای از یک پدیده فیزیکی ناشناخته هستند یا سیاهچالهها در حال ارسال "پیامی" به بیرون هستند؟
بیشتر بخوانید:
- معرفی نخستین ربات انساننمای فضانورد جهان
- شکار اژدهای خفته در اعماق پرو | باستانشناسان به شبکه مخفی تونلهای اینکا دست یافتند!
نوازندگی در لبه نابودی
وقتی صحبت از سیاهچاله میشود، ذهن ما به سمت تاریکی مطلق و سکوت میرود. اما دانشمندان با استفاده از تلسکوپهای پیشرفته رادیویی، متوجه شدهاند که برخی سیاهچالهها در لبه "افق رویداد" (همان مرز بیبازگشت)، رفتارهای عجیبی از خود نشان میدهند. سیگنالهای دریافت شده، تصادفی نیستند؛ آنها الگوهای زمانی دقیقی دارند. این پدیده مثل این است که یک غول سنگی در حال زمزمهکردن یک ملودی ثابت باشد. این صداها در واقع ناشی از برخورد ذرات ماده در حال سقوط با دیسکهای گازی اطراف سیاهچاله است که انرژی را بهصورت موجهای رادیویی به بیرون پرتاب میکند.
سکسکه کیهانی
آنچه این کشف را شگفتانگیز میکند، نظم بینظیر این پالسهاست. در علم نجوم، تکرار به معنای وجود یک "چرخه" است. فیزیکدانان میگویند این سیگنالهای تکرارشونده ممکن است ناشی از لرزشهای شدید خودِ سیاهچاله باشند. به عبارت سادهتر، وقتی یک سیاهچاله لقمه بزرگی از یک ستاره را میبلعد، دچار نوعی "سکسکه کیهانی" میشود! این لرزشها باعث میشود که پرتوهای ایکس و موجهای رادیویی بهصورت متناوب و مثل نور یک فانوس دریایی به سمت زمین گسیل شوند.
ارواح ستارگان مرده سخن میگویند
برخی از این سیگنالها مربوط به "میکروکوازارها" هستند؛ سیاهچالههای کوچکی که باقیمانده ستارگان عظیم هستند. دانشمندان در بررسیهای اخیر خود در ژانویه ۲۰۲۶ متوجه شدهاند این سیگنالهای تکرارشونده، در واقع شناسنامه هر سیاهچاله هستند. هر سیاهچاله با فرکانس خاص خود میلرزد و این یعنی ما برای اولینبار میتوانیم "صدای اختصاصی" هر یک از این هیولاهای فضایی را بشنویم. این کشف مثل پیداکردن یک شهر گمشده در اعماق اقیانوس است؛ جایی که تا پیشازاین فکر میکردیم چیزی جز تاریکی وجود ندارد، حالا با دنیایی از اطلاعات روبهرو هستیم.
