پوست میتواند اولین هشدار سرطان روده بزرگ را نشان دهد
آیا به پوست خودتان دقیق توجه میکنید؟ باور کنید یا نه، پوست شما ممکن است اولین هشدارهای سرطان روده بزرگ را ارسال کند،خیلی قبل از اینکه علائم شکمی ظاهر شوند! بیشتر مردم میدانند که باید به تغییر در عادات روده یا درد شکمی توجه کنند، اما چند تغییر پوستی نادر نیز نشانههای قرمز مهمی هستند. در این مقاله، سه نشانه پوستی عجیب که ممکن است به سرطان روده بزرگ اشاره کنند را برایتان توضیح میدهم تا دقیقاً بدانید چه چیزی را باید جستجو کنید و چه زمانی به پزشک مراجعه کنید.
بعضی تغییرات پوستی، علامتهای نادری از سرطان هستند
• سرطان روده بزرگ بسیار شایع است و گاهی اوقات ابتدا روی پوست ظاهر میشود، نه جای دیگر.
• سه تغییر پوستی نادر—ناگهانی شدن ضایعات سبورئیک کراتوز (نشانه لِسِر-ترِلات)، آکانتوز نیگریکانس بدخیم، و هیپرتریکوز لانوگینوزا اکتسابی—میتوانند نشانههای هشداردهنده اولیه سرطان روده بزرگ باشند.
• تشخیص زودهنگام این نشانهها (بهخصوص اگر ناگهانی ظاهر شوند) میتواند تفاوت زیادی در تشخیص زودرس سرطان ایجاد کند.
آیا تا به حال اسم سبورئیک کراتوز را شنیدهاید؟ اینها همان رشدهای پوستی رایج، مومیشکل و برجسته هستند که بیشتر افراد با افزایش سن به آنها دچار میشوند. در بیشتر موارد، کاملاً بیضرر و آزاردهنده هستند. اما اگر شما یا یکی از عزیزانتان ناگهان تعداد زیادی از اینها ظاهر شود یا ضایعات موجود به سرعت رشد کنند و بهخصوص اگر خارشدار شوند،این میتواند نشانهای از چیزی جدیتر باشد.
این پدیده غیرمعمول به نام نشانه لِسِر-ترِلات شناخته میشود. در حالی که سبورئیک کراتوز معمولاً به آرامی طی سالها ظاهر میشود، نکته کلیدی این است که شروع ناگهانی و سریع تعداد زیادی ضایعه جدید، بهخصوص اگر با خارش همراه باشد، میتواند پرچم قرمز برای سرطانهای زیرین مانند سرطان روده بزرگ یا سایر بدخیمیهای دستگاه گوارش باشد. این نشانه نادر است، اما بسیار مهم است که متوجه آن شوید، زیرا اغلب گزارش نمیشود یا با تغییرات پوستی معمولی مرتبط با سن اشتباه گرفته میشود.
خلاصه: اگر انفجاری از این لکهها دیدید، نادیده نگیرید—با پزشک صحبت کنید.
پیگیری منظم برای تغییرات مشکوک بسیار مهم است
آکانتوز نیگریکانس تغییری پوستی است که در آن پوست تیرهتر، ضخیمتر و اغلب دارای حس مخملی میشود، معمولاً در چینهای بدن مانند زیر بغل، کشاله ران یا گردن. بیشتر اوقات، با چاقی، دیابت یا مقاومت به انسولین مرتبط است. اما نکته عجیب اینجاست: این میتواند نشانه اولیه سرطان روده بزرگ (بهخصوص نوع آدنوکارسینومای کولورکتال) باشد، اگر ناگهان ظاهر شود یا بدون دلیل واضح بسیار بدتر شود.
در حالی که در افراد دارای مشکلات وزنی یا متابولیک شایع است، در موارد نادر آکانتوز نیگریکانس در افراد مبتلا به سرطانهای دستگاه گوارش ظاهر میشود، گاهی حتی قبل از هر علامت دیگری. اگر شما (یا نزدیکانتان) لکههای پوستی تیره، مخملی و جدید یا به شدت بدترشده بدون دلیل ظاهری پیدا کردید، بهخصوص اگر اضافه وزن یا دیابت نداشته باشید، زمان مراجعه به پزشک است. این نشانه و نشانه لِسِر-ترِلات حتی میتوانند با هم ظاهر شوند.
این آخرین نشانه نادرترین است، اما شاید عجیبترین باشد. هیپرتریکوز لانوگینوزا زمانی است که موهای نازک، نرم و بدون رنگدانه «لانوگو» (مانند موی نوزادان) ناگهان در بخشهایی از بدن شروع به رشد میکند، از جمله صورت، گوشها، بینی، تنه و اندامها به جز کف دستها، کف پاها یا ناحیه پرینه. در حالی که این رشد موی کرکی میتواند با مشکلات متابولیک یا هورمونی مرتبط باشد، در موارد بسیار نادر میتواند به سرطانهای داخلی مانند سرطان روده بزرگ (و همچنین ریه یا پستان) اشاره کند.
نکته حتی عجیبتر: این رشد موی جدید ممکن است تا دو سال و نیم قبل از پیدا شدن تومور واقعی ظاهر شود. اگر شما، یا دوست یا یکی از اعضای خانوادهتان ناگهان بدون توضیح موی بیشتری پیدا کرد یا شروع به رشد موهای نرم نوزادی در جاهای جدید کرد، این نشانهای برای چکاپ پزشکی است.
در حالی که امروز روی نشانههای نادر پوستی تمرکز کردیم، به یاد داشته باشید که سرطان روده بزرگ معمولاً با موارد زیر ظاهر میشود:
• درد شکمی (شایعترین علامت)
• تغییر در شکل مدفوع (مانند مدفوع مدادیشکل)
• یبوست، اسهال یا تناوب در عادات روده
• سابقه خانوادگی، رژیم کمفیبر، سن بالا و سابقه بیماری التهابی روده (مانند کرون یا بهخصوص کولیت اولسراتیو) همه خطر را افزایش میدهند.
اگر ناگهان ظاهر شوند، ممکن است هشدار یک سرطان باشند
هر سه این تغییرات پوستی عجیب به عنوان «سندرمهای پارانهوپلاستیک» شناخته میشوند، یعنی ناشی از موادی هستند که تومور آزاد میکند یا واکنش ایمنی بدن به سرطان. دلیل دقیق اینکه چرا سرطان روده بزرگ باعث این راشها و تغییرات مویی خاص میشود کاملاً شناختهشده نیست، اما ارتباط آن در موارد علمی به خوبی مستند شده است.
در حالی که این نشانههای پوستی نادر هستند و برای بیشتر مردم تغییرات پوستی خوشخیم هیچ ربطی به سرطان ندارند مهم است که از آنها آگاه باشید، بهخصوص اگر ناگهانی ظاهر شوند یا «غیرعادی» به نظر برسند.
اگر شما یا کسی که میشناسید هر کدام از این تغییرات پوستی عجیب را تجربه کرد، وحشت نکنید، اما نادیده هم نگیرید. آن را با ارائهدهنده مراقبتهای بهداشتیتان مطرح کنید، بهخصوص اگر سابقه خانوادگی سرطان، مشکلات گوارشی یا علائم توضیحناپذیر وجود داشته باشد. تشخیص زودهنگام میتواند تفاوت حیاتی ایجاد کند.
نشانههای پوستی ممکن است قبل از علائم گوارشی پدیدار شوند
1. این نشانههای پوستی چقدر شایع هستند؟ واقعاً نادرند یا بیشتر مردم آنها را تجربه میکنند؟
این سه نشانه (نشانه لسر-ترلات، آکانتوز نیگریکانس بدخیم، و هیپرتریکوز لانوگینوزا اکتسابی) بسیار نادر هستند. حتی در میان بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ، درصد بسیار کمی (معمولاً کمتر از ۱-۲٪) این نشانهها را نشان میدهند. بیشتر موارد تغییرات پوستی که مردم میبینند، دلایل خوشخیم (مانند افزایش سن، چاقی، دیابت یا تغییرات هورمونی) دارند و ربطی به سرطان ندارند.
2. آیا اگر ناگهان چند تا سبورئیک کراتوز (لکههای مومی) روی پوستم ظاهر شد، حتماً سرطان دارم؟
خیر، اصلاً. سبورئیک کراتوزها با افزایش سن بسیار شایع میشوند و در بیشتر افراد بیضرر هستند. فقط وقتی که ناگهانی و انفجاری (در عرض چند هفته یا ماه) تعداد زیادی ظاهر شوند، خارشدار باشند و با علائم دیگر همراه باشند، به عنوان نشانه لسر-ترلات مطرح میشود. حتی در این حالت هم، بیشتر موارد گزارششده با سرطانهای پیشرفته همراه بوده و پیشآگهی خوبی ندارند.
3. آکانتوز نیگریکانس همیشه به معنای سرطان است؟
خیر. نوع شایع آن (benign) با چاقی، دیابت نوع ۲، مقاومت به انسولین و سندرم متابولیک مرتبط است و بسیار رایجتر است. نوع بدخیم (malignant) آن نادر است، ناگهانی ظاهر میشود، شدیدتر است، ممکن است به لبها یا نواحی غیرمعمول گسترش یابد و اغلب با سرطانهای دستگاه گوارش (بهخصوص آدنوکارسینومای کولورکتال) همراه است. اگر بدون دلیل متابولیک ظاهر شود، حتماً بررسی شود.
4. اگر یکی از این نشانهها را داشته باشم، چه آزمایشهایی باید انجام دهم؟
ابتدا به متخصص پوست مراجعه کنید تا تغییرات پوستی ارزیابی شود. اگر مشکوک به پارانهوپلاستیک باشد، معمولاً پزشک ارجاع به متخصص گوارش یا انکولوژی میدهد. آزمایشهای رایج شامل:
کولونوسکوپی (مهمترین)
سیتی اسکن یا امآرآی شکم و لگن
آزمایش خون (CEA، کمخونی، تستهای کبدی)
آندوسکوپی فوقانی (اگر لازم باشد)
5. آیا این نشانهها همیشه قبل از علائم گوارشی ظاهر میشوند؟
اغلب بله؛ گاهی ماهها یا حتی سالها قبل از علائم کلاسیک مثل خون در مدفوع، تغییر عادات روده یا درد شکم ظاهر میشوند. به همین دلیل «هشدار اولیه» نامیده میشوند، اما فقط در موارد نادر.
6. اگر این نشانهها را داشته باشم اما تست سرطان منفی باشد، چه میشود؟
ممکن است «شبهنشانه لسر-ترلات» یا آکانتوز نیگریکانس خوشخیم باشد. گاهی هم سرطان در جای دیگری (مثل معده، پانکراس یا ریه) پنهان است. پیگیری منظم (هر ۶-۱۲ ماه) توصیه میشود.
7. این نشانهها بیشتر در چه سنی دیده میشوند؟
معمولاً در افراد بالای ۵۰-۶۰ سال، چون هم سرطان روده بزرگ و هم تغییرات پوستی خوشخیم در این سن شایعترند.
پوست شما بزرگترین اندام بدن است و گاهی حتی وقتی بقیه بدن احساس خوبی دارد، هشدار میدهد. به تغییرات ناگهانی( بهخصوص موارد عجیبی که امروز پوشش دادیم) توجه کنید. اگر چیزی متفاوت به نظر برسد یا احساس شود، همیشه به حس درونیتان اعتماد کنید و با پزشک چک کنید. مراقب پوستتان باشید، چون ممکن است کمک کند مشکل بزرگتری را زودتر بگیرید!
گردآوری:بخش سلامت بیتوته
