به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، این آزمایشگاهها با هدف توسعه فعالیتهای پژوهشی و پاسخگویی به نیازهای علمی و فناورانه کشور راهاندازی شدهاند و موضوعاتی مانند هوش مصنوعی، سیاستگذاری علم و فناوری، علم آزاد و تعامل انسان و ماشین را پوشش میدهند.
ایجاد این آزمایشگاهها با توجه به تحولات جهانی در عرصه دیجیتال و همچنین نیازهای بومی کشور در حوزه توسعه علمی و فناوری انجام شده است.ضرورت شکلگیری این آزمایشگاهها در چند محور قابل بررسی است. از جمله، پیچیدگی فزاینده مسائل اجتماعی در فضای دیجیتال که با گسترش شبکههای اجتماعی و افزایش تعامل انسان و فناوری، موضوعاتی مانند حکمرانی داده، امنیت روانی کودکان و اعتماد به اطلاعات را برجسته کرده است. در این زمینه، آزمایشگاههای «رسانههای اجتماعی و حکمرانی دادهها» و «کودکان و فضای مجازی» با هدف مطالعه و تحلیل این مسائل فعالیت میکنند.
همچنین تحول در الگوهای تولید و اشاعه علم، از جمله گسترش مفهوم «علم آزاد» و تأکید بر دسترسی آزاد به یافتههای پژوهشی، زمینه ایجاد آزمایشگاه «علم آزاد» را فراهم کرده است. این آزمایشگاه بر توسعه زیرساختها و سیاستهای مرتبط با دسترسیپذیری دادهها و نتایج پژوهشی تمرکز دارد.
در حوزه فناوریهای نوظهور نیز، هوش مصنوعی، تحلیل دادههای کلان و پردازش زبان طبیعی از محورهای اصلی فعالیت این مجموعه بهشمار میروند. آزمایشگاههای «هوش مصنوعی و تحلیل داده» و «پردازش زبان طبیعی» با هدف طراحی و توسعه ابزارها و سامانههای مرتبط در این حوزهها فعالیت میکنند و به پردازش دادههای حجیم، استخراج الگوها و توسعه کاربردهای مبتنی بر هوش مصنوعی میپردازند.
در بخش سیاستگذاری، آزمایشگاه «طراحی سیاست علم و فناوری» با رویکردی میانرشتهای به تحلیل، شبیهسازی و ارزیابی سیاستها میپردازد. این آزمایشگاه تلاش دارد با بررسی آثار احتمالی سیاستها پیش از تصویب و اجرا، به تصمیمسازی مبتنی بر شواهد کمک کند.
آزمایشگاه «تعامل انسان و ماشین روبوداک» نیز که فعالیت خود را از تیر ۱۳۹۴ آغاز کرده، بر پروژههای میانرشتهای در حوزه مدیریت اطلاعات، علمسنجی، پردازش زبان طبیعی و پردازش صوت و تصویر متمرکز است و به بررسی ابعاد مختلف تعامل انسان و سامانههای هوشمند میپردازد.آزمایشگاه «کودکان و فضای مجازی» با رویکردی پژوهشمحور و چندرشتهای، به طراحی و ارزیابی راهکارهای فناورانه برای ارتقای شایستگیهای دیجیتال کودکان، از جمله سواد دیجیتال و مهارتهای شهروندی دیجیتال، میپردازد و بستری برای اجرای طرحهای تحقیقاتی مرتبط فراهم میکند.
بر اساس اعلام ایرانداک؛ این آزمایشگاهها بهصورت مشارکتی فعالیت خواهند کرد و امکان همکاری استادان، دانشجویان تحصیلات تکمیلی، پژوهشگران و سایر ذینفعان در قالب طرحهای پژوهشی وجود دارد و هدف از راهاندازی این مجموعه، تقویت پژوهشهای کاربردی در حوزه فناوریهای نوظهور و توسعه ظرفیتهای علمی کشور است.
