مطالعهای تازه از دانشگاه بار-ایلان نشان میدهد که میزان توجه و درگیر شدن دانشآموزان در کلاسهای آموزشی، حتی در محیطهای پر سر و صدا، بیشتر از کنترل صداهای محیطی به علاقه آنها به محتوا بستگی دارد.
طبق گزارشها، این تحقیق فعالیت مغزی (EEG) و برانگیختگی فیزیولوژیک (هدایت پوست) را در ۳۲ شرکتکننده هنگام تماشای یک ویدئوی آموزشی ۳۵ دقیقهای ثبت کرد. بخشی از ویدئو در محیط آرام و بخشی دیگر همراه با صداهای ساختوساز، شامل دریل مداوم یا چکشهای بادی متناوب، ارائه شد. شرکتکنندگان بهطور مکرر میزان جذابیت محتوا را ارزیابی کرده و به سوالات درک مطلب پاسخ دادند تا میزان فهم آنها سنجیده شود.
نتایج منتشرشده در نشریه npj Science of Learning نشان داد زمانی که دانشآموزان محتوا را جذاب مییافتند، فعالیت مغزی آنها همگام با گفتار مدرس باقی میماند، حتی در حضور صداهای مزاحم ساختوساز. برعکس، بخشهای کمجذاب با الگوهایی از فعالیت مغزی مرتبط با حواسپرتی و کاهش توجه همراه بود و برانگیختگی فیزیولوژیک افزایش مییافت، که نشان میدهد تلاش برای تمرکز بر محتوای کمجذاب خستهکننده است. اگرچه صداهای متناوب مزاحمت بیشتری نسبت به صداهای مداوم ایجاد میکردند، تأثیر کلی حضور نویز پسزمینه بر معیارهای مغزی و فیزیولوژیک کمتر از علاقه یادگیرنده به محتوا بود.
دکتر «الانا زیون گولومبیک»، پژوهشگر اصلی، میگوید:
«مغز ما فقط گیرنده منفعل اطلاعات نیست؛ بلکه زمانی که محتوا برای ما معنادار یا جذاب باشد، حتی در میان آشوب محیطی بهصورت فعال درگیر میشود. این یافتهها نشان میدهد طراحی محتوای جذاب و جالب، بهمراتب مؤثرتر از کنترل صرف نویز محیطی برای حفظ تمرکز دانشآموزان است.»
این پژوهش بر اساس مطالعات پیشین در کلاسهای واقعیت مجازی انجام شده و نشان میدهد یافتهها برای ویدئوهای آموزشی دوبعدی، که در آموزش مدرن کاربرد فراوان دارند، نیز قابل تعمیم است.
مطالعه تأکید میکند که درگیری لحظهای شاگردان مهمترین عامل پیشبینیکننده توجه و درک مطلب است و کنترل کامل نویز در کلاسهای پر سر و صدا، کافهها یا منازل همیشه ممکن نیست. تیم پژوهشی قصد دارد به بررسی پویایی توجه در آزمایشگاههای کنترلشده، محیطهای واقعیت مجازی و کلاسهای واقعی ادامه دهد و با بهبود معیارهای نوروفیزیولوژیک، تغییرات لحظهای در درگیری دانشآموزان و نحوه مقابله آنها با عوامل مزاحم واقعی را بهتر تحلیل کند.
