به گزارش همشهری آنلاین، بررسیها حاکی از آن است که۲ عامل کلیدی، یعنی کاهش انتظارات تورمی ناشی از نخستین نشست مذاکراتی ایران و آمریکا و افزایش حجم عرضه در مرکز مبادله ارزوطلای ایران، نقش اصلی را در این عقبنشینی ایفا کردهاند.
از منظر تحلیلی، بازار ارز ایران بیش از آنکه تابع متغیرهای بنیادین و اقتصادی باشد، بهشدت از انتظارات تأثیر میپذیرد. آغاز دور تازه مذاکرات، سیگنال کاهش ریسکهای سیاسی و احتمال بهبود دسترسی به منابع ارزی را به بازار مخابره کرده است. همین تغییر در انتظارات، بخشی از تقاضای احتیاطی و سفتهبازانه را کاهش داده و فشار خرید را کمتر کرده است.
همچنین افزایش عرضه ارز در مرکز مبادله نیز نقش تعیینکنندهای داشته است. تجربههای گذشته نشان میدهد هر زمان حجم عرضه در این مرکز تقویت میشود، شکاف میان نرخرسمی و بازار آزاد کاهش یافته و قیمتها در بازار آزاد وارد مسیر نزولی میشوند. سازوکار اثرگذاری نیز روشن است: افزایش عرضهرسمی، نیاز واردکنندگان و متقاضیان واقعی ارز را تا حد زیادی در همان بستر تأمین میکند و مانع از سرریز تقاضا به بازار آزاد میشود.
در مقابل، در مقاطعی که حجم عرضه در مرکز مبادله کاهش یافته، بخشی از فعالان اقتصادی برای تأمین ارز ناچار به ورود به بازار آزاد شدهاند. همین انتقال تقاضا به بازار غیررسمی، زمینه رشد قیمت دلار را فراهم کرده و انتظارات تورمی را تشدید کرده است.
در حال حاضر قیمت هر دلار آمریکا در مرکز مبادله ارز و طلای ایران ۱۳۶هزار تومان است و این نرخ با نرخ ارز در بازار آزاد حدود ۱۶درصد شکاف دارد. بااینحال اکنون با تقویت سمت عرضه و ارسال سیگنالهای سیاسی مثبت، دلار در مسیر تعدیل قرار گرفته است. پایداری این روند به تداوم مذاکرات، ثبات در سیاست ارزی و استمرار عرضه کافی در مرکز مبادله وابسته خواهد بود.
