به گزارش بهداشت نیوز، این مطالعه بر روی بیماری پارکینسون در مراحل اولیه، یک اختلال عصبی که بیشتر به دلیل لرزش و مشکلات حرکتی شناخته میشود، متمرکز بود. با این حال، بسیاری از بیماران نیز سالها قبل از بروز علائم حرکتی عمده، حس بویایی خود را از دست میدهند. دانشمندان مدتهاست که گمان میکنند این اختلال بویایی اولیه ممکن است نشاندهنده تغییرات عمیقتر مغز باشد.
روش تحقیق
پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران برای این بررسی اسکنهای مغزی و دادههای پزشکی ۹۷ فرد مبتلا به بیماری پارکینسون را که به تازگی در طرح «نشانگرهای پیشرفت پارکینسون» ثبت نام کرده بودند، تجزیه و تحلیل کردند. شرکتکنندگان در ابتدای مطالعه تحت اسکن مغزی MRI و آزمایش شناختی قرار گرفتند، سپس دو و چهار سال بعد دوباره تحت آزمایش قرار گرفتند.
این تیم چندین ناحیه مغزی درگیر در پردازش بو، از جمله آمیگدال، قشر اوربیتوفرونتال، اینسولا، تالاموس و قشر انتورینال را بررسی کرد. این نواحی همچنین نقش مهمی در حافظه، توجه، احساسات و تصمیمگیری دارند.
محققان با استفاده از روشهای تصویربرداری پیشرفته، علائم تدریجی تخریب را در این مناطق در طول دوره چهار ساله مشاهده کردند. برخی از مناطق نازکتر یا کوچکتر شدند، در حالی که برخی دیگر آسیب ریزساختاری رو به وخامت را نشان دادند - تغییرات بافتی ظریفی که با اسکنهای MRI انتشاری قابل تشخیص بودند.
یافتههای مهم
یکی از قویترین یافتهها مربوط به تالاموس بود، ساختاری از مغز که برای انتقال اطلاعات بین مناطق مختلف مغز مهم است. بیمارانی که در ابتدای مطالعه اندازهگیریهای انتشار غیرطبیعیتری در تالاموس داشتند، بیشتر احتمال داشت که در مراحل بعدی دچار زوال شناختی شوند.
این مطالعه همچنین نشان داد که کوچک شدن آمیگدال و نازک شدن قشرهای اوربیتوفرونتال و انتورینال با بدتر شدن نمرات در آزمونهای حافظه و تفکر مرتبط است. برخی از این تغییرات مغزی همچنین با افزایش شدت علائم پارکینسون که توسط «مقیاس رتبهبندی یکپارچه بیماری پارکینسون» (UPDRS) اندازهگیری شده است، مرتبط بودند.
علاوه بر تصویربرداری مغز، محققان نشانگرهای بیولوژیکی را در خون و مایع نخاعی بررسی کردند. سطوح بالاتر زنجیره سبک نوروفیلامنت (NfL) -نشانگر آسیب سلولهای عصبی - با زوال شناختی بیشتر در طول پیگیری مرتبط بود.
تفسیر یافتهها
یافتهها از این ایده پشتیبانی میکنند که بیماری پارکینسون کارکردهایی فراتر از حرکت را تحت تأثیر قرار میدهد. نواحی مغزی مرتبط با بویایی ممکن است در مراحل اولیه بیماری دچار انحطاط شوند و میتوانند سرنخهایی در مورد اینکه کدام بیماران در معرض خطر بیشتری برای مشکلات شناختی در آینده هستند، ارائه دهند.
این پژوهشگران میگویند این نشانگرهای زیستی تصویربرداری و خون در نهایت میتوانند به پزشکان کمک کنند تا بیمارانی را که احتمالاً پیشرفت سریعتر بیماری را تجربه میکنند، شناسایی کنند. شناسایی زودهنگام ممکن است امکان درمان و استراتژیهای نظارتی شخصیتر را فراهم کند.
محدودیتهای تحقیق
با این حال، این مطالعه محدودیتهایی دارد. شرکتکنندگان عمدتاً بزرگسالان سفیدپوست مبتلا به بیماری پارکینسون اولیه بودند، بنابراین یافتهها ممکن است برای همه گروههای بیمار صدق نکند. علاوه بر این، در حالی که نشانگرهای تصویربرداری با پیشرفت بیماری مرتبط بودند، این مطالعه ثابت نمیکند که آنها مستقیماً باعث کاهش شناختی میشوند.
خلاصه کلام
این تحقیق به شواهد رو به رشدی میافزاید که نشان میدهد تغییرات مغزی مرتبط با بو ممکن است به عنوان یک سیستم هشدار اولیه در بیماری پارکینسون عمل کند - به طور بالقوه سالها قبل از ایجاد علائم شناختی شدید.
