به گزارش خبرنگار ایرنا، استان قزوین در روزهای اخیر به دلیل موقعیت ارتباطی خود و قرار گرفتن در مسیر عبور بخشی از زائران مراسم تشییع رهبر شهید، به یکی از محورهای مهم خدمترسانی تبدیل شده، محوری که در آن، آرامش، سلامت و امنیت زائران نهتنها به خدمات رفاهی و پذیرایی بلکه به مدیریت دقیق بهداشتی، درمانی و نظارتی وابسته است.
برپایی گسترده موکبها، ایستگاههای پذیرایی، فضاهای استراحت، خدمات فرهنگی، سرویسهای بهداشتی و امکانات ضروری در مسیرهای اصلی استان، جلوهای از مشارکت مردمی و همراهی دستگاههای اجرایی را به نمایش گذاشته، اما در کنار این ظرفیت بزرگ، موضوع سلامت عمومی و پیشگیری از بیماریها نیز اهمیتی دوچندان یافته است.
افزایش حجم تردد، تراکم جمعیت در برخی نقاط، گرمای هوا، توزیع گسترده غذا و نوشیدنی و استفاده مداوم از امکانات عمومی، شرایطی را ایجاد میکند که اگر با نظارت مستمر همراه نباشد، میتواند زمینهساز بروز مشکلات بهداشتی، بیماریهای گوارشی و اختلال در ارایه خدمات به زائران شود و از همین رو، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، مراکز درمانی، تیمهای بهداشتی، گروههای امدادی، موکبداران و دستگاههای خدماترسان، هر یک بخشی از زنجیره مراقبت و پشتیبانی را برعهده گرفتهاند.
آنچه در قزوین در حال انجام است، تنها برپایی موکب و ارایه خدمات پذیرایی نیست؛ بلکه نوعی مدیریت میدانی چندلایه است که از تنظیم ترافیک و آمادهسازی مسیرها آغاز میشود، با استقرار مراکز درمانی و آمادهباش بیمارستانها ادامه مییابد و در نهایت با نظارت بهداشت محیط، کنترل آب آشامیدنی، بررسی سلامت مواد غذایی و آموزش موکبداران تکمیل میشود.
در چنین شرایطی، سلامت زائران به عنوان نقطه مشترک همه اقدامات مطرح است؛ موضوعی که مورد تاکید استاندار قزوین، سرپرست دانشگاه علوم پزشکی و معاون بهداشت دانشگاه نیز به شمار میرود.
آرامش زائران اولویت اصلی مواکب قزوین است
محمد نوذری، استاندار قزوین در حاشیه بازدید از موکبهای مستقر در سطح آزادراههای استان، آرامش زائران را یکی از اولویتهای اصلی مواکب دانست و به خبرنگار ایرنا گفت: قزوین با بسیج ظرفیتهای اجرایی، مردمی و جهادی، برای میزبانی از زائران عبوری در آمادهباش کامل قرار دارد، بیش از ۱۰۰ موکب در نقاط مختلف استان، به ویژه در مسیرهای اصلی عبور زائران، ورودی و خروجیهای آن و محورهای پرتردد برپا شدهاند تا مردم بتوانند در مسیر رفت یا بازگشت، از خدمات مورد نیاز بهرهمند شوند.
وی با اشاره به اینکه این استان به دلیل موقعیت ارتباطی خود مسوولیت مهمی در حوزه میزبانی و خدمترسانی دارد، تاکید کرد: برنامهریزی برای مدیریت این شرایط از روزهای گذشته آغاز شده و حوزههایی مانند ترافیک، حملونقل، تامین زیرساختهای رفاهی، برپایی موکبها، ارایه خدمات بهداشتی و درمانی و اجرای برنامههای فرهنگی از بخشهایی هستند که برای آنها پیشبینیهای لازم انجام شده و بخش قابل توجهی از اقدامات نیز عملیاتی شده است.
وی ادامه داد: خدمترسانی به زائران تنها به توزیع غذا یا استقرار چند ایستگاه پذیرایی محدود نمیشود بلکه مجموعهای از اقدامات هماهنگ است که باید در کنار یکدیگر عمل کنند، تامین آب آشامیدنی سالم، ایجاد فضای استراحت، فراهم کردن سرویسهای بهداشتی، استحمام زائران و برخی امکانات ضروری دیگر، از جمله خدماتی است که در مواکب استان پیشبینی شده و این خدمات زمانی اثرگذار خواهد بود که با رعایت اصول بهداشتی، مدیریت جمعیت و نظارت مستمر همراه باشد؛ زیرا در تجمعهای گسترده، کوچکترین غفلت در نگهداری غذا، توزیع آب یا بهداشت محیط میتواند سلامت جمعی را تحت تاثیر قرار دهد.
نوذری با اشاره به افزایش حجم تردد در محورهای ارتباطی استان، مدیریت ترافیک و تامین ایمنی مسیرها را نیز از اولویتهای اصلی ستادهای اجرایی دانست و خاطرنشان کرد: هماهنگی میان استانداری، شورای تامین، شورای اداری، فرمانداریها، شهرداریها، دستگاههای خدماترسان، نیروهای امدادی، پلیس راه، راهداری، هلالاحمر و سایر مجموعههای مرتبط انجام شده و تمامی بخشها در آمادهباش کامل قرار دارند و این هماهنگی میتواند در کاهش ازدحام، پیشگیری از حوادث، تسریع در امدادرسانی و دسترسی بهتر تیمهای درمانی و بهداشتی به نقاط خدمترسان موثر باشد.
تمامی مراکز درمانی قزوین در آمادهباش کامل هستند
در کنار اقدامات اجرایی و پشتیبانی، بخش درمانی استان نیز در وضعیت آمادهباش قرار گرفته است، سرپرست دانشگاه علوم پزشکی قزوین با صدور دستور آمادهباش کامل به تمامی مراکز درمانی، بر ارایه خدمات بیوقفه به زائران تاکید کرده است، دکتر سیدحمیدرضا قافلهباشی در این خصوص به خبرنگار ایرنا، گفت: حوزه سلامت قزوین همگام با حضور گسترده مردم، در خط مقدم خدمترسانی ایستاده است.
قافلهباشی با تاکید بر بسیج تمامی امکانات درمانی استان، خاطرنشان کرد: به تمامی کادر درمان، بیمارستانها و مراکز تابعه ابلاغ شده که در روزهای یکشنبه و دوشنبه با تمام ظرفیت، توان و تجهیزات خود در حالت آمادهباش قرار گیرند و این آمادهباش، بهویژه در شرایطی اهمیت دارد که افزایش تردد و حضور جمعیت میتواند احتمال مراجعات درمانی، حوادث جادهای، گرمازدگی، مشکلات قلبی و تنفسی، مسمومیتهای غذایی یا بیماریهای گوارشی را افزایش دهد.
سرپرست دانشگاه علوم پزشکی قزوین خاطرنشان کرد: علاوه بر بخشهای اورژانس و مراقبتهای ویژه، تمامی درمانگاهها و کلینیکهای تخصصی دانشگاه نیز بدون وقفه به فعالیت عادی خود ادامه خواهند داد، استمرار فعالیت این مراکز، بهویژه در روزهایی که فشار بر بخش اورژانس افزایش مییابد، میتواند مانع از ازدحام غیرضروری در بیمارستانها شود و امکان ارایه خدمات تخصصیتر را برای بیماران فراهم کند، در چنین شرایطی، تفکیک خدمات فوری از مراجعات عادی، حفظ ظرفیت تختهای بیمارستانی و آمادگی واحدهای اورژانس از جمله نکاتی است که در مدیریت درمانی اهمیت بالایی دارد.
آمادهباش مراکز درمانی در کنار حضور موکبها و ایستگاههای خدماتی، نوعی شبکه پشتیبانی سلامت را در استان شکل داده و اگر در مسیرهای پرتردد، زائری دچار گرمازدگی، افت فشار، مشکل گوارشی یا حادثه شود، سرعت دسترسی به خدمات اولیه و ارجاع به مراکز درمانی نقش تعیینکنندهای در کاهش پیامدهای احتمالی دارد و از این منظر، دستور آمادهباش مراکز درمانی نه یک اقدام تشریفاتی، بلکه بخشی از مدیریت خطر در رویدادهای جمعیتی محسوب میشود.
نظارت بهداشتی بر موکبهای قزوین به طور جدی در حال انجام است
اما بخش سوم و شاید حساسترین ضلع این زنجیره، نظارت بهداشتی بر موکبها، هیاتها و ایستگاههای ارایه خدمات است؛ موضوعی که معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی قزوین مسوولیت اصلی آن را برعهده دارد؛ دکتر سیدامیرحسین میرزاده از آغاز فعالیت تیمهای بهداشتی برای نظارت بر موکبها، هیاتهای مذهبی و ایستگاههای ارایه خدمات خبر داد و در گفت و گو با خبرنگار ایرنا، اظهار کرد: این اقدام همزمان با برگزاری مراسم و با هدف مراقبت از بیماریهای واگیر و پیشگیری از طغیانهای احتمالی انجام میشود.
وی بیان کرد: تیمهای عملیاتی واکنش سریع متشکل از کارشناسان بهداشت محیط، بیماریهای واگیر و مدیریت بلایا، از ۱۱ تیرماه جاری در سطح استان و شهرستانها فعالیت خود را آغاز کردهاند، ترکیب این تیمها نشان میدهد که نگاه دانشگاه علوم پزشکی تنها معطوف به بازدیدهای ظاهری نیست بلکه ابعاد مختلف خطر از سلامت غذا و آب تا احتمال بروز بیماریهای واگیر و مدیریت شرایط اضطراری را در بر میگیرد.
میرزاده ادامه داد: این تیمها با حضور میدانی و مستمر بر رعایت ضوابط بهداشتی در موکبها، هیاتهای مذهبی و ایستگاههای ارایه خدمات نظارت دارند و کیفیت آب آشامیدنی، سلامت مواد غذایی، نحوه نگهداری و توزیع نذورات را به صورت مستمر پایش میکنند، اهمیت این نظارت زمانی بیشتر میشود که بدانیم در موکبها معمولا حجم بالایی از غذا و نوشیدنی در مدت کوتاه آماده و توزیع میشود و هرگونه نگهداری نامناسب مواد غذایی، استفاده از آب ناسالم، شستوشوی ناکافی ظروف یا تماس دست آلوده با غذا میتواند سلامت تعداد زیادی از افراد را تحت تاثیر قرار دهد.
این مسوول همچنین به افزایش دمای هوا اشاره کرده و هشدار داد: گرمای هوا احتمال بروز بیماریهای گوارشی و بیماریهای منتقله از آب و مواد غذایی را افزایش میدهد، در هوای گرم، فساد مواد غذایی سرعت بیشتری پیدا میکند و غذاهایی که برای مدت طولانی خارج از شرایط مناسب نگهداری شوند، میتوانند منبع آلودگی شوند و از این رو، استفاده از آب آشامیدنی سالم، نگهداری صحیح مواد غذایی، رعایت بهداشت فردی و شستوشوی مرتب دستها، توصیههایی ساده اما بسیار مهم برای پیشگیری از بیماریها به شمار میروند.
وی افزود: در موکبهایی که غذای گرم توزیع میکنند، توجه به پخت کامل غذا، نگهداری در دمای مناسب، جلوگیری از تماس غذای پخته با مواد خام، استفاده از ظروف تمیز و پوشیده نگه داشتن مواد غذایی ضروری است، همچنین در توزیع آب و شربت، باید از منابع آب مطمئن استفاده شود و ظروف یا مخازن نگهداری نوشیدنیها به صورت بهداشتی شستوشو و نگهداری شوند، کارشناسان بهداشت محیط معمولا در چنین بازدیدهای خود، وضعیت آب، یخ، ظروف، محل طبخ غذا، سلامت کارکنان، نحوه دفع زباله، وضعیت سرویسهای بهداشتی و وجود مواد شوینده را بررسی میکنند.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی قزوین با تاکید بر آمادگی کامل مجموعه بهداشت دانشگاه خاطرنشان کرد: تمامی واحدهای بهداشتی تحت پوشش دانشگاه در طول برگزاری مراسم طبق روال معمول فعال هستند و خدمات بهداشتی مورد نیاز را به شهروندان ارایه میکنند و این موضوع به معنای آن است که مراقبت بهداشتی تنها به موکبها محدود نمیشود، بلکه شبکه بهداشت استان نیز در سطح مراکز و پایگاههای خود آماده پاسخگویی است.
وی همچنین از شهروندان خواست که در صورت مشاهده هرگونه تخلف یا مشکل بهداشتی، موضوع را در اسرع وقت به کارشناسان مستقر در محل اطلاع دهند یا از طریق تماس با سامانه ۱۹۰ گزارش خود را ثبت کنند تا اقدامات لازم در کوتاهترین زمان ممکن انجام شود.
کلام آخر:
در مجموع، آنچه از سخنان استاندار قزوین، سرپرست دانشگاه علوم پزشکی و معاون بهداشت این دانشگاه برمیآید، شکلگیری یک الگوی هماهنگ خدمترسانی در استان است؛ الگویی که در آن، موکبها با محوریت مردم و گروههای داوطلب برپا شدهاند، دستگاههای اجرایی پشتیبانی و مدیریت مسیرها را برعهده گرفته، مراکز درمانی در آمادهباش قرار دارند و تیمهای بهداشتی بر سلامت آب، غذا و محیط نظارت میکنند و این هماهنگی اگر تا پایان مراسم و بازگشت زائران به طور جدی ادامه یابد، میتواند ضمن ارتقای کیفیت خدمات، از بروز مشکلات بهداشتی و درمانی پیشگیری کند.
قزوین در این روزها تنها یک مسیر عبور نیست بلکه ایستگاهی برای مراقبت، میزبانی و خدمترسانی است، سلامت زائران در چنین شرایطی، محصول همکاری همه بخشها است، از موکبداری که غذا را سالم نگاه میدارد تا کارشناس بهداشتی که آب و مواد غذایی را کنترل میکند، از نیروی امدادی که در مسیر مستقر است تا بیمارستانی که برای شرایط اضطراری آماده مانده و استمرار این مراقبتها، مهمترین تضمین برای آن است که خدمات گسترده مردمی و اجرایی، با آرامش و سلامت همراه باشد.
