شاخص کل بورس در روز سهشنبه برای نخستین بار از کانال ۵میلیون و ۳۰۰هزار واحد عبور کرد؛ رخدادی که از منظر تکنیکال، شکست یکی از مقاومتهای بازار به شمار میرود. با این حال، تشدید تنشهای منطقهای و افزایش نااطمینانیهای سیاسی موجب شد تا بازار در روز بعد بخشی از رشد خود را پس بدهد و مجددا ریسک سیستماتیک به مهمترین متغیر اثرگذار بر معاملات سهام تبدیل شود.
معاملات هفته گذشته بورس تهران تحتتاثیر تعطیلیهای گسترده ناشی از برگزاری مراسم وداع و تشییع رهبر شهید انقلاب، تنها در روزهای سهشنبه و چهارشنبه انجام شد. هرچند کاهش تعداد روزهای معاملاتی باعث محدود شدن حجم دادوستدها شد؛ اما همین دو روز نیز حاوی پیامهای مهمی برای فعالان بازار سرمایه بود. از یکسو، بازار سهام نشان داد که همچنان از ظرفیت رشد برخوردار است و از سوی دیگر، بار دیگر آشکار شد که ریسکهای سیاسی و ژئوپلیتیک همچنان میتوانند مسیر معاملات را در کوتاهترین زمان ممکن تغییر دهند.
شاخص کل بورس تهران طی هفته گذشته ۱.۹درصد رشد کرد و در سطح ۵میلیون و ۲۸۶هزار واحد به کار خود پایان داد. به این ترتیب، بازدهی شاخص کل از ابتدای سال به ۴۲درصد رسید. شاخص هموزن نیز با ثبت رشد ۱.۶۸درصدی در مقیاس هفتگی، بازدهی خود از ابتدای سال را به ۴۵درصد رساند؛ موضوعی که نشان میدهد علاوه بر نمادهای بزرگ، بخش قابلتوجهی از سهام کوچک و متوسط بازار نیز در ماههای اخیر از روند صعودی بهرهمند شدهاند. نکته قابل توجه آنکه شاخص کل برای هشتمین هفته متوالی در مسیر صعودی حرکت کرد؛ رخدادی که از تداوم تقاضا و حفظ نگاه مثبت سرمایهگذاران نسبت به بازار حکایت دارد. استمرار این روند باعث شده است بورس تهران یکی از بهترین عملکردها را در میان بازارهای دارایی از ابتدای سال به ثبت برساند. مهمترین اتفاق هفته گذشته اما در معاملات روز سهشنبه رقم خورد؛ جایی که شاخص کل برای نخستین بار موفق شد از مرز ۵میلیون و ۳۰۰ هزار واحد عبور کند.
معمولا زمانی که یک مقاومت مهم شکسته میشود، همان سطح در ادامه میتواند به محدودهای برای حمایت از بازار تبدیل شود و در صورت تثبیت شاخص در بالای آن، مسیر برای دستیابی به سطوح بالاتر هموارتر خواهد شد. اگرچه شاخص کل در پایان معاملات چهارشنبه این کانال را از دست داد، اما بسیاری از تحلیلگران معتقدند صرف عبور شاخص از این محدوده مقاومتی، از منظر روانی و تکنیکالی اهمیت بالایی دارد و در صورت کاهش ریسکهای بیرونی، احتمال بازپسگیری این سطح در هفتههای آینده دور از انتظار نخواهد بود. در معاملات روز سهشنبه، فضای عمومی بازار کاملا مثبت بود. تقاضا در اغلب صنایع مشاهده میشد و بسیاری از نمادها با رشد قیمت همراه شدند.
اما شرایط در روز چهارشنبه به شکل محسوسی تغییر کرد. در ساعات ابتدایی معاملات، بورس واکنش قابلتوجهی به اخبار مربوط به تحولات تنگه هرمز و جنوب کشور نشان نداد و بازار با شرایطی نسبتا متعادل دنبال میشد. با این حال، پس از انتشار اظهارات دونالد ترامپ در ترکیه و افزایش نگرانیها نسبت به تشدید تنشهای منطقهای، فضای معاملات به سرعت تغییر کرد. افزایش نااطمینانی موجب شد عرضهها در اغلب گروههای بورسی شدت بگیرد و شاخصهای سهامی که تا پیش از آن در محدوده مثبت قرار داشتند، وارد مدار نزولی شوند. همزمان با تغییر فضای سیاسی، بازارهای جهانی و داخلی نیز واکنش نشان دادند.
قیمت نفت برنت با افزایش همراه شد که بازتاب نگرانی معاملهگران نسبت به احتمال اختلال در عرضه نفت از منطقه بود. در مقابل، طلای جهانی با اندکی عقبنشینی مواجه شد؛ اما در بازار داخلی، رشد نرخ ارز اثر غالب را بر قیمت طلا گذاشت. دلار آزاد پس از مدتها توانست از مرز ۱۸۰هزار تومان عبور کند و همین موضوع موجب شد قیمت هر گرم طلای ۱۸عیار به حوالی ۱۸میلیون تومان برسد. سکه امامی نیز در حوالی ۱۸۰میلیون تومان معامله شد و صندوقهای سرمایهگذاری مبتنی بر طلا نیز روز چهارشنبه را با رشد قیمت واحدهای سرمایهگذاری پشت سر گذاشتند. رفتار همزمان بازارهای دارایی بار دیگر نشان داد که در شرایط افزایش ریسکهای سیاسی، بخشی از سرمایهها به سمت داراییهایی با ماهیت پوششدهنده ریسک حرکت میکنند. در چنین فضایی، بازار سهام معمولا با افزایش فشار فروش و رشد احتیاط سرمایهگذاران مواجه میشود؛ موضوعی که در معاملات روز چهارشنبه نیز به وضوح قابل مشاهده بود.
در مجموع، معاملات هفته گذشته این پیام را برای فعالان بازار سرمایه به همراه داشت که اگرچه بورس تهران همچنان از منظر بنیادی و تکنیکالی در موقعیت مناسبی قرار دارد و توانسته بازدهی قابلتوجهی را از ابتدای سال ثبت کند؛ اما تداوم روند صعودی آن همچنان به متغیرهای بیرونی و به ویژه کاهش ریسکهای سیستماتیک وابسته است. تجربه هفته گذشته نشان داد که یک شوک سیاسی میتواند به سرعت مسیر معاملات را تغییر دهد. از این رو، در کنار متغیرهای اقتصادی و عملکرد شرکتها، تحولات ژئوپلیتیک همچنان یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده جهت حرکت بورس تهران در کوتاهمدت خواهد بود.
