در پروژه های ساختمانی، سرعت اجرای کار تا حد زیادی به عملکرد صحیح تجهیزات کارگاهی وابسته است. بالابر ساختمانی یکی از مهم ترین دستگاه هایی است که تقریبا در تمام پروژه های چند طبقه برای حمل مصالح، ابزار، سیمان، آجر و ملات مورد استفاده قرار می گیرد. به همین دلیل، خرابی این دستگاه می تواند کل روند اجرا را مختل کند و حتی باعث توقف فعالیت کارگران شود.
مشکلات بالابر ساختمانی همیشه به شکل خاموش شدن کامل دستگاه نیست. گاهی موتور روشن می شود اما دستگاه حرکت نمی کند، گاهی بالابر به سختی بالا می رود و در بعضی مواقع نیز دستگاه بالا می رود اما پایین نمی آید. هر کدام از این ایرادها معمولا دلیل فنی مشخصی دارند و اگر به موقع بررسی نشوند، ممکن است به موتور، گیربکس یا سیم بکسل خسارت وارد شود.
شناخت دلایل اصلی خرابی بالابر، علاوه بر کاهش هزینه تعمیرات، در افزایش ایمنی کارگاه نیز اهمیت زیادی دارد. در ادامه، مهم ترین علت های کار نکردن بالابر ساختمانی و همچنین علت پایین نیامدن آن به صورت دقیق و فنی بررسی می شود.
یکی از رایج ترین علت های از کار افتادن بالابر ساختمانی، ایراد در سیستم برق رسانی است. بسیاری از افراد تصور می کنند اگر موتور روشن نشود، حتما موتور سوخته است. در حالی که در بخش زیادی از مواقع، مشکل از سیم کشی، کلیدها یا افت ولتاژ برق کارگاه است.
بالابرهای ساختمانی معمولا با الکتروموتورهای تک فاز یا سه فاز کار می کنند و برای عملکرد صحیح، به ولتاژ پایدار نیاز دارند. در برخی پروژه ها، استفاده همزمان از دستگاه هایی مانند بتونیر، دستگاه جوش یا کمپرسور باعث افت ولتاژ می شود و موتور بالابر توان کافی برای راه اندازی نخواهد داشت. این موضوع به ویژه در کابل های بلند یا سیم کشی های غیراستاندارد بیشتر دیده می شود.
گاهی نیز اتصالات داخل تابلو برق شل می شوند یا سیم ها دچار قطعی و اتصالی می شوند. در چنین شرایطی ممکن است موتور صدای خفیفی ایجاد کند اما دستگاه حرکت نکند. خرابی کلید بالابر نیز از مشکلات رایج دیگر است. کلیدهای چپ گرد و راست گرد در اثر استفاده طولانی مدت ممکن است دچار سوختگی یا خرابی شوند و فرمان حرکت را به درستی منتقل نکنند.
در بالابرهای سه فاز، جابه جایی فازها می تواند جهت چرخش موتور را تغییر دهد و عملکرد دستگاه را دچار اختلال کند. همچنین سوختن فیوز یا ضعیف بودن کابل برق نیز از مواردی است که باید بررسی شود.
در زمان انتخاب بالابر ساختمانی توجه به کیفیت سیستم برق، تابلو کنترل و استاندارد بودن سیم کشی اهمیت زیادی دارد. زیرا بسیاری از خرابی های رایج دستگاه به همین بخش مربوط می شوند.
الکتروموتور مهم ترین بخش بالابر ساختمانی است و فشار اصلی جابه جایی بار را تحمل می کند. اگر موتور به درستی نگهداری نشود یا بیش از ظرفیت استاندارد تحت فشار قرار گیرد، احتمال خرابی آن بسیار بالا خواهد بود.
یکی از رایج ترین مشکلات، داغ شدن بیش از حد موتور است. این اتفاق معمولا زمانی رخ می دهد که اپراتور وزن بیشتری نسبت به ظرفیت مجاز روی بالابر قرار دهد یا دستگاه برای مدت طولانی بدون توقف کار کند. در چنین شرایطی، سیم پیچ های موتور به مرور آسیب می بینند و در نهایت ممکن است موتور بسوزد.
گاهی موتور روشن می شود اما توان کافی برای راه اندازی یا جابه جایی بار را ندارد. این موضوع می تواند به خرابی خازن در موتورهای تک فاز مربوط باشد. خازن راه انداز وظیفه تامین گشتاور اولیه موتور را بر عهده دارد و اگر خراب شود، موتور به سختی استارت می خورد یا اصلا حرکت نمی کند.
از طرف دیگر، خرابی بلبرینگ ها نیز یکی از دلایل مهم افزایش دمای موتور است. زمانی که بلبرینگ خشک یا فرسوده شود، اصطکاک داخلی موتور بالا می رود و علاوه بر ایجاد صدای غیرعادی، باعث افزایش مصرف برق و کاهش راندمان دستگاه می شود.
در برخی موارد، سیستم ترمز الکتروموتور نیز دچار مشکل می شود. اگر ترمز به درستی آزاد نشود، موتور تحت فشار زیادی قرار می گیرد و دستگاه حرکت نخواهد کرد. ادامه کار در این شرایط می تواند به سیم پیچ ها آسیب جدی وارد کند.
به همین دلیل، سرویس دوره ای موتور، بررسی سلامت خازن و جلوگیری از بارگیری بیش از ظرفیت استاندارد اهمیت زیادی در افزایش عمر بالابر دارد.
بعد از موتور، گیربکس مهم ترین بخش بالابر ساختمانی محسوب می شود. وظیفه گیربکس، انتقال قدرت موتور به وینچ و سیم بکسل است. اگر این بخش دچار مشکل شود، حتی در صورت سالم بودن موتور، دستگاه قادر به جابه جایی بار نخواهد بود.
یکی از رایج ترین ایرادهای گیربکس، کمبود روغن یا استفاده از روغن نامناسب است. زمانی که روغن کاری به درستی انجام نشود، اصطکاک بین چرخ دنده ها افزایش پیدا می کند و به مرور زمان قطعات داخلی دچار خوردگی و ساییدگی می شوند. این موضوع معمولا با صداهای غیرعادی، لرزش شدید یا گیر کردن دستگاه همراه است.
در بعضی موارد، شکستگی چرخ دنده ها یا هرز شدن شفت انتقال نیرو باعث می شود موتور بچرخد اما نیروی کافی به وینچ منتقل نشود. همچنین اگر خار اتصال بین موتور و گیربکس آسیب ببیند، عملکرد دستگاه به طور کامل مختل خواهد شد.
در بسیاری از کارگاه ها، گیربکس تا زمان خرابی کامل سرویس نمی شود. در حالی که بازدید منظم و تعویض روغن در زمان مناسب می تواند عمر این قطعه را چند برابر کند.
کیفیت گیربکس در تجهیزات ساختمانی اهمیت زیادی دارد. همان طور که هنگام بررسی قیمت بتونیر نوع گیربکس و کیفیت سیستم انتقال نیرو اهمیت دارد، در بالابر ساختمانی نیز انتخاب گیربکس مناسب تاثیر مستقیمی بر عملکرد و دوام دستگاه خواهد داشت.
سیم بکسل یکی از قطعاتی است که به طور مستقیم با ایمنی کارگاه در ارتباط است. هرگونه آسیب یا فرسودگی در این بخش می تواند علاوه بر اختلال در عملکرد دستگاه، خطرات جدی نیز ایجاد کند.
در بسیاری از مواقع، سیم بکسل به دلیل جمع شدن نامنظم روی وینچ دچار پیچ خوردگی می شود. این اتفاق باعث گیر کردن حرکت و وارد شدن فشار اضافی به موتور خواهد شد. اگر اپراتور بدون توجه به این مشکل به کار ادامه دهد، احتمال پارگی سیم بکسل افزایش پیدا می کند.
زنگ زدگی و پوسیدگی نیز از دیگر مشکلات رایج سیم بکسل هستند. در پروژه هایی که دستگاه در فضای باز و بدون محافظ نگهداری می شود، رطوبت و بارندگی به مرور باعث ضعیف شدن رشته های فولادی سیم بکسل خواهد شد.
گاهی مشکل از خود وینچ است. خرابی بلبرینگ های وینچ یا تاب برداشتن قرقره باعث می شود سیم به درستی حرکت نکند و دستگاه هنگام بالا یا پایین رفتن گیر کند. در چنین شرایطی معمولا موتور تحت فشار زیادی قرار می گیرد و احتمال آسیب به گیربکس نیز افزایش پیدا می کند.
بازرسی روزانه سیم بکسل و روانکاری مناسب آن، یکی از مهم ترین اقدامات نگهداری بالابر ساختمانی محسوب می شود و نباید نادیده گرفته شود.
یکی از مشکلاتی که در بسیاری از کارگاه ها مشاهده می شود، بالا رفتن بالابر بدون امکان پایین آمدن آن است. این مشکل معمولا به سیستم ترمز، گیربکس یا سیم بکسل مربوط می شود.
در بسیاری از بالابرهای ساختمانی، سیستم ترمز مکانیکی یا الکترومغناطیسی وظیفه کنترل حرکت و جلوگیری از سقوط بار را بر عهده دارد. اگر این ترمز گیر کند یا به درستی آزاد نشود، دستگاه در حالت قفل باقی می ماند و امکان پایین آمدن نخواهد داشت. خرابی فنر ترمز یا چسبیدن لنت ها نیز می تواند چنین مشکلی ایجاد کند.
گاهی نیز سیم بکسل داخل وینچ گیر می کند و اجازه حرکت آزاد به دستگاه نمی دهد. در برخی موارد، خرابی کلید چپ گرد و راست گرد باعث می شود فرمان پایین آمدن به موتور منتقل نشود.
قفل شدن گیربکس نیز از دیگر دلایل مهم این مشکل است. اگر چرخ دنده ها آسیب دیده باشند یا روغن گیربکس کیفیت مناسبی نداشته باشد، سیستم انتقال نیرو ممکن است در یک وضعیت ثابت گیر کند.
در چنین شرایطی نباید با ضربه یا فشار اضافی دستگاه را مجبور به حرکت کرد. زیرا این کار می تواند باعث پارگی سیم بکسل یا آسیب جدی به موتور و گیربکس شود. بهترین اقدام، خاموش کردن دستگاه و بررسی کامل آن توسط فرد متخصص است.
بخش زیادی از خرابی های بالابر ساختمانی به دلیل استفاده نادرست یا نبود سرویس دوره ای ایجاد می شود. در بسیاری از پروژه ها، دستگاه بدون بازدید فنی مداوم مورد استفاده قرار می گیرد و همین موضوع باعث افزایش استهلاک قطعات می شود.
بررسی روزانه سیم بکسل، کنترل سلامت اتصالات برق، روغن کاری قطعات متحرک و جلوگیری از بارگیری بیش از ظرفیت مجاز، تاثیر زیادی در افزایش عمر دستگاه دارد. همچنین نگهداری بالابر در محیط خشک و محافظت آن در برابر بارندگی می تواند از زنگ زدگی و خرابی قطعات جلوگیری کند.
کیفیت تجهیزات ساختمانی نیز نقش مهمی در کاهش خرابی ها دارد. بسیاری از پیمانکاران هنگام بررسی قیمت مصالح ساختمانی تنها به هزینه اولیه توجه می کنند، در حالی که کیفیت تجهیزات و قطعات مصرفی تاثیر مستقیمی بر هزینه های تعمیرات و استهلاک بلندمدت پروژه دارد.
در نهایت، انتخاب تجهیزات استاندارد و استفاده صحیح از آن ها مهم ترین عامل افزایش ایمنی و کاهش خرابی در کارگاه های ساختمانی است. مجموعه عمران مدرن نیز به عنوان یکی از فعالان حوزه تجهیزات و مصالح ساختمانی، اطلاعات تخصصی متنوعی درباره ماشین آلات ساختمانی، مشخصات فنی تجهیزات و بررسی قیمت محصولات ساختمانی ارائه می دهد که می تواند برای فعالان صنعت ساختمان مفید باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید به سایت omranmodern.com مراجعه کنید و یا با کارشناسان عمران مدرن با شماره ۰۲۱-۶۲۹۹۹۶۷۵ تماس بگیرید.
