به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، الهه لایق قدردان، استادیار گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی دانشگاه گیلان، به همراه یکی از همکاران خود، پژوهشی را درباره راهبردهای مقابله با باکتریهای مقاوم و روشهای کاهش مصرف آنتیبیوتیک در صنعت غذا انجام دادهاند.
آنها در این مطالعه، بدون تمرکز صرف بر یک آزمایش خاص، به بررسی و جمعبندی راهکارهایی پرداختهاند که میتواند به کنترل این چالش روبهرشد کمک کند.
روش کار این پژوهش به صورت مروری بوده است. به این معنا که پژوهشگران با بررسی منابع علمی و مطالعات پیشین، ابعاد مختلف مقاومت باکتریایی به آنتیبیوتیکها را تحلیل کردهاند و سپس راهکارهای موجود و پیشنهادی برای مقابله با این پدیده را کنار هم قرار دادهاند.
در چنین مطالعاتی، به جای انجام آزمایش جدید، نتایج تحقیقات متعدد بررسی و مقایسه میشود تا تصویر جامعتری از موضوع به دست آید. این رویکرد کمک میکند تصمیمگیران و فعالان صنعت غذا با مجموعهای از گزینههای علمی و عملی آشنا شوند.
یافتههای این بررسی نشان میدهند که هرچند آنتیبیوتیکها همچنان ابزار مهمی برای کنترل باکتریهای بیماریزا در صنایع غذایی هستند، اما افزایش مقاومت باکتریها تهدیدی جدی برای امنیت غذایی به شمار میرود.
باکتریهایی مانند سالمونلا، گونههای استافیلوکوکوس اورئوس، انتروکوکها و کمپیلوباکتر مقاوم به حرارت از جمله موارد نگرانکننده هستند. برای مقابله با این وضعیت، راهکارهایی مانند فاژدرمانی یا استفاده از باکتریوفاژها مطرح شده است. باکتریوفاژها ویروسهایی هستند که فقط باکتریها را آلوده میکنند و میتوانند بهطور هدفمند آنها را از بین ببرند.
در کنار آن، استفاده از باکتریهای شکارچی نیز به عنوان رویکردی نوین معرفی شده است. این باکتریها میتوانند به باکتریهای مضر حمله کرده و آنها را نابود کنند، بدون آنکه برای انسان بیماریزا باشند.
همچنین راهبرد مقاومت چنددارویی، یعنی استفاده همزمان از چند ترکیب برای افزایش اثر درمان، از دیگر گزینههای مطرح شده است. پژوهشگران تأکید کردهاند که اصول کشاورزی پایدار، پیشگیری و کنترل عفونت، رعایت بهداشت دست، پایش مصرف آنتیبیوتیک و ایجاد زنجیره تأمین داروی باکیفیت نیز نقش مهمی در کاهش گسترش مقاومت دارند.
بر اساس اطلاعات ارائهشده در این تحقیق که نتایج آن را «فصلنامه میکروبیولوژی کاربردی در صنایع غذایی» وابسته به انجمن پروبیوتیک و غذاهای فراسودمند ایران منتشر نموده است، کاهش مصرف آنتیبیوتیک در حیوانات یکی از محورهای مهم توصیهشده است.
در این زمینه، بر بهبود بهداشت، استفاده از واکسیناسیون مناسب و بهکارگیری مکملهایی مانند پروبیوتیکها تأکید شده است. پروبیوتیکها میکروارگانیسمهای زندهای هستند که در صورت مصرف کافی، میتوانند برای میزبان سودمند باشند. در پرورش آبزیان نیز استفاده از این ترکیبات میتواند وابستگی به آنتیبیوتیکها را کاهش دهد.
در مجموع، نتایج این پژوهش نشان میدهند که مقابله با مقاومت میکروبی نیازمند رویکردی چندجانبه است. صنعت غذا باید همزمان به بهبود مدیریت بهداشت، آموزش تولیدکنندگان و مصرفکنندگان و بهرهگیری از روشهای نوین توجه کند تا خطرات ناشی از باکتریهای مقاوم به حداقل برسد و سلامت جامعه حفظ شود.
