بررسیهای برنامه توسعه ملل متحد (UNDP) نشان میدهد که پیامدهای جنگ اخیر علیه ایران، اقتصاد کشور را در وضعیتی بحرانیتر از پیشبینیها قرار داده است. در این بررسیها آمده که اقتصاد ایران اکنون با سه چالش فاجعهبار روبهروست: انقباض شدید اقتصادی، گسترش بیسابقه فقر و عقبگرد در شاخصهای توسعه انسانی. UNDP پیشبینی میکند که پس از جنگ تعداد افراد زیر خط فرق بین 3.5 تا 4.1 میلیون نفر افزایش یابد؛ افزایشی که میتواند نرخ کلی فقر را ۴۱ درصد برساند.
به گزارش دیجیاتو و به نقل از دنیای اقتصاد، در گزارش اخیر برنامه توسعه ملل متحد از امکان سونامی فقر سخن به میان آمده است. در این گزارش پیشبینی شده تخریب زیرساختها، از دست رفتن مشاغل و شوکهای تورمی باعث میشود بین ۳.۵ تا ۴.۱ میلیون نفر دیگر به زیر خط فقر سقوط کنند.
با این موج جدید، نرخ کلی فقر در کشور ۴ درصد دیگر رشد کرده و به عدد نگرانکننده ۴۱ درصد خواهد رسید.
تورم افسارگسیخته و جهش قیمت مواد غذایی و انرژی، بیشترین فشار را بر کارگران، حاشیهنشینان و دهکهای پایین درآمدی وارد میکند. آوارگی بیش از ۳ میلیون نفر در مناطق آسیبدیده نیز این بحران معیشتی را تشدید خواهد کرد.
شبیهسازیها نشان میدهد که رشد واقعی اقتصاد ایران نسبت به سناریوی بدون جنگ، بین ۸.۸ تا ۱۰.۴ درصد کاهش مییابد. این افت عمدتا ناشی از اختلال در زیرساختهای انرژی، کاهش فعالیتهای تجاری و محدود شدن فعالیت اقتصادی در داخل کشور است؛ روندی که بهطور مستقیم درآمد خانوارها را کاهش میدهد و نااطمینانی اقتصادی را در کوتاهمدت افزایش میدهد.
بازار کار نیز تصویر چندان مطلوبی ارائه نمیدهد. بهطور متوسط تنها ۳۸ درصد از ایرانیان ۱۵ ساله و بالاتر شاغل هستند و نرخ اشتغال زنان بهطور ویژه پایین است؛ بهطوری که تنها حدود ۱۲ درصد زنان ۱۵ ساله و بیشتر در بازار کار حضور دارند. همزمان سطح فقر نیز قابلتوجه گزارش شده است.
شاخص توسعه انسانی ایران نیز حدود ۰.۵ واحد درصد افت خواهد کرد؛ این به معنای نابودی کامل یک تا یکونیم سال پیشرفت در حوزههای آموزش، سلامت و درآمد ملی است.
این گزارش، کاهش درآمد ملی سرانه، اختلال در نظام آموزشی و افزایش مرگومیر را از عوامل اصلی این عقبنشینی میداند. همچنین تاکید شده است که تخریبهای محیطزیستی ناشی از آتشسوزیها و آسیب به مراکز صنعتی، با تهدید امنیت غذایی، معیشت بلندمدت جوامع را به مخاطره انداخته است. در این میان، ۳۹ درصد از شاغلان که در بخش غیررسمی فعالیت میکنند، به دلیل وابستگی معیشت به ثبات فعالیتهای اقتصادی، بیشترین آسیب را از این اختلالات میبینند.
