همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: تصویری که فیلمهای «پارک ژوراسیک» از نوزادان تیرکس در ذهن میلیونها نفر ساختهاند، حالا با یک کشف علمی تازه زیر سؤال رفته است. دیرینهشناسان برای نخستین بار بقایای فسیلی نوزادان تازه از تخم درآمده تیرانوسوروس رکس (T. rex) را شناسایی کردهاند؛ کشفی نادر که نهتنها اندازه واقعی این نوزادان را آشکار میکند، بلکه دیدگاه دانشمندان درباره شیوه تولیدمثل و مراقبت از فرزندان این شکارچی افسانهای را نیز تغییر داده است.
به گزارش ساینس الرت، پژوهشگران هنگام بررسی استخوانهای کوچک و کمتر مورد توجه در مجموعههای موزهای، به استخوان کف پای بسیار کوچکی برخوردند که ساختار متخلخل آن نشان میداد متعلق به جانوری بسیار کمسن است. مقایسه این استخوان با دیگر فسیلهای همدوره نشان داد که این بقایا به کوچکترین نمونه شناختهشده از تیرکس تعلق دارد.
بر اساس نتایج این پژوهش، نوزاد تیرکس هنگام خروج از تخم تنها حدود ۷۵ سانتیمتر طول و نزدیک به ۲.۵ کیلوگرم وزن داشته است. حتی برخی برآوردها نشان میدهد وزن آن در نخستین لحظات زندگی میتوانسته به حدود ۱.۷ کیلوگرم برسد؛ یعنی جثهای در حد یک گربه خانگی و بسیار کوچکتر از تصور رایج دانشمندان در سالهای گذشته.
دانشمندان همچنین با استفاده از این ابعاد، اندازه تقریبی تخمهای تیرکس را محاسبه کردند. برخلاف انتظار، تخمها نیز نسبتا کوچک بودهاند و همین موضوع احتمال میدهد هر لانه بین ۲۰ تا ۳۰ تخم داشته است. تاکنون هیچ تخم سالم و قطعی متعلق به تیرکس کشف نشده، اما این برآورد تازه تصویری متفاوت از زندگی این شکارچی مشهور ارائه میدهد.
این یافته، فرضیه قدیمی درباره نحوه بزرگ کردن فرزندان تیرکس را نیز به چالش کشیده است. سالها تصور میشد این دایناسور مانند پرندگان امروزی از تعداد کمی نوزاد با مراقبت زیاد نگهداری میکرد، اما تعداد زیاد تخمها نشان میدهد تیرکس احتمالا به راهبردی نزدیکتر به خزندگان امروزی متکی بوده و بخشی از بقای نسل خود را بر تعداد زیاد فرزندان استوار میکرد.
بیشتر بخوانید:
- اسرار پنهان از ۱۲۵ میلیون سال پیش از دنیای دایناسورها | عجیبترین سلاح دایناسورها برای جذب جفت
- جنجال بر سر جمجمه یک دایناسور کمیاب! + عکس
با این حال، پژوهشگران معتقدند تیرکس نه کاملا شبیه خزندگان امروزی بوده و نه مانند پرندگان و پستانداران امروزی از فرزندانش مراقبت گسترده میکرد. به گفته آنان، این شکارچی عظیمالجثه در میانه یک مسیر تکاملی قرار داشت؛ دورهای که طی آن راهبردهای تولیدمثل و مراقبت از نوزادان در بسیاری از جانوران در حال تغییر بود.
این پژوهش که در مجله Biology منتشر شده، یکی از نادرترین کشفهای سالهای اخیر درباره مراحل ابتدایی زندگی تیرکس به شمار میرود و میتواند به درک بهتر زیستشناسی و تکامل بزرگترین شکارچی خشکی تاریخ زمین کمک کند.
