عصر ایران ؛ علی نجومی - اوایل دهه ۱۳۳۰، شبی از شبها شنوندگان رادیو ایران هنگامی که پیچ رادیو را چرخاندند تا دقایقی را با موسیقی بگذرانند، با صدایی روبهرو شدند که تفاوتی آشکار با فضای مرسوم موسیقی آن روزگار داشت. آن صدا متعلق به ویگن بود؛ خوانندهای جوان که در کافهای به نام باغ شمیران، واقع در تقاطع خیابانهای فردوسی و جمهوری، مشهور به چهارراه استانبول، آواز میخواند و در ترکیب موسیقی پاپ و جاز توانایی ویژهای داشت.
پادکست را اینجا بشنوید
ترانهای که آن شب برای نخستین بار از رادیو پخش شد، «مهتاب» نام داشت؛ قطعهای بر پایه ملودیای اسپانیایی با شعری از ناصر رستگار نژاد. پس از آن، تصنیف «سلام بر غم» شنیده شد که شعرش را کارو، برادر ویگن، سروده بود و آهنگ آن را سورن ساخته بود.
ویگن در سال ۱۳۰۸ در همدان به دنیا آمد. پدرش از ارامنه ترکیه بود که به ایران مهاجرت کرده بود. او از کودکی ذوق موسیقی داشت و در گروه کر کلیسا آواز میخواند، اما دوران سربازیاش در آبادان نقطه عطفی در زندگی هنریاش شد. ویگن در آن دوران با نواختن گیتار و خواندن برای همخدمتیهایش، اعتمادبهنفسی یافت که او را به دنبال کردن جدیتر موسیقی سوق داد.
از دیگر آثار شاخص او میتوان به «دل دیوانه» اشاره کرد؛ ترانهای با شعر پرویز وکیلی و آهنگی از خود ویگن. همچنین تصنیف «سوگند» با شعری از تورج نگهبان و آهنگی از بابک افشار از دیگر آثار شناختهشده اوست.
بیتردید بخش مهمی از موفقیت ویگن حاصل همکاری درخشان او با پرویز وکیلی و عطاالله خرم بود؛ ترکیبی که ترانههای ماندگاری را در حافظه موسیقایی ایرانیان ثبت کرد. یکی از مشهورترین همکاریهای این سه نفر، ترانه «اسمم طلاست» است که هنوز هم از آثار خاطرهانگیز موسیقی ایران به شمار میرود.
آهنگهای ویگن که در این گزارش به آنها اشاره شده است را میتوانید به طور کامل در این لینک بشنوید
شهرت ویگن خیلی زود به دنیای سینما نیز رسید. او در سال ۱۳۳۳ در فیلم چهارراه حوادث ساخته ساموئل خاچیکیان در کنار ناصر ملکمطیعی ظاهر شد و تا دوازده سال بعد در مجموع در دوازده فیلم سینمایی بازی کرد. آخرین حضور سینماییاش در فیلم اعتراف بود که در آن، همراه با آذر حکمت شعار نقشآفرینی کرد.
از دیگر ترانههای شناختهشده ویگن میتوان به «گل سرخ» با شعری از ایرج جنتی عطایی و آهنگی از پرویز مقصدی اشاره کرد. همچنین «آهوی فراری» که شعر و آهنگ هر دو از هوشنگ شهابی بود، از آثار محبوب او به شمار میآید.
محبوبیت ویگن محدود به قشر یا گروه خاصی نبود و طرفدارانش از طیفهای مختلف اجتماعی و فکری بودند. روایت مشهوری درباره او نقل شده است که در سال ۱۳۴۵، هنگامی که غلامرضا تختی با شهلا توکلی ازدواج کرد، در پاسخ به دوستانش که پیشنهاد دعوت از خوانندگان مختلف را میدادند، گفته بود تنها در صورتی رضایت میدهد که ویگن در مراسم حضور داشته باشد. ویگن نیز در شب عروسی تختی برای مهمانان آواز خواند.
ترانه «برگ خزان» نیز از آثار ماندگار اوست؛ قطعهای با شعری از کریم فکور که بر پایه آهنگی فرانسوی و با تنظیم عطاالله خرم ساخته شد.
یکی از حاشیههای مهم زندگی ویگن به اوایل دهه ۱۳۵۰ بازمیگردد. گفته میشود او در متلقو و در جریان اختلافی میان شاپور غلامرضا و فرانک میرقهاری، از میرقهاری حمایت کرد و همین ماجرا باعث شد برای دوری از مشکلات بعدی، ایران را ترک کند.
شاید آشناترین ملودی ویگن برای بسیاری از مردم، ترانه «لالایی» یا «ببار ای نمنم باران» باشد؛ اثری با شعری از کارو و آهنگی از خود ویگن که همچنان از محبوبترین ترانههای او محسوب میشود.
ویگن سرانجام در سال ۱۳۸۲ در لس آنجلس درگذشت. از او ترانههای فراوانی به یادگار مانده که هنوز در حافظه جمعی دوستداران موسیقی ایران زندهاند؛ از جمله «بارون بارونه» با شعری از سیروس آرینپور و آهنگی از عطاالله خرم که از ماندگارترین آثار او به شمار میرود.
به استحضار همراهان فرهیخته عصر ایران می رسانیم به دلیل محدودیت های اینترنت در ایران ، تا عادی شدن وضعیت ، ویدئوها در خارج کشور قابل مشاهده نیستند.
پوزش ما را بپذیرید؛ قدرتان را می دانیم.
به امید روزهای خوب برای ایران عزیزمان.
