به گزارش ایسنا، بهروز ندایی، سرپرست معاونت صنایع دستی کشور در نشست خبری که به مناسبت روز جهانی صنایع دستی، سهشنبه ١٩ خردادماه در وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برگزار شد، با بیان اینکه خوشبختانه در ایران، صنایع دستی بخش اعظم اقتصاد خلاق کشور را به خود اختصاص داده است، آخرین آمار جمعآوریشده از صنایع دستی را ارائه کرد و افزود: در حال حاضر ۶۲۳ هزار و ۹۹۵ نفر شاغل در حوزه صنایع دستی داریم. از این تعداد، ۵٠٨ هزار نفر بانوان و ۱۱۹ هزار نفر آقایان هستند که در حوزه صنایع دستی و در ۱۸ گروه رشتههای صنایع دستی فعالیت میکنند.
کدام رشتهها بیشترین تعداد هنرمند را دارند؟
او ادامه داد: تعداد رشتههایی که تا امروز برای آنها مجوز صادر شده و مصوبه وزارتخانه را دریافت کردهاند، ۲۹۹ رشته است. این تعداد حدود ۸۰ درصد صنایع دستی رایج کشور را شامل میشود؛ یعنی برای ۸۰ درصد رشتههای صنایع دستی کشور مجوز فعالیت صادر شده است. اگر بخواهیم بهصورت گذرا، فراوانی فعالان صنایع دستی را بررسی کنیم، بیشترین تعداد فعالان حدود ١۵٨ هزار نفر در رشتههای بافتهای داری فعالیت دارند. پس از آن، صنایع دستی چوبی و حصیری قرار دارد که حدود ۶۴ هزار نفر در این حوزه مشغول فعال هستند. در رتبه بعدی، پوشاک سنتی با حدود ۶۲ هزار نفر قرار دارد و پس از آن، رودوزیهای سنتی با حدود ۵١هزار نفر قرار میگیرند. این ترتیب تا رشتههایی مانند صنایع دستی مبتنی بر استخوان ادامه پیدا میکند که تعداد فعالان آنها کمتر از ۵٠ نفر است.
ندایی اظهار کرد: این آمار نشان میدهد بیش از ۶۰ تا ۷۰ درصد صنایع دستی، کاربردی است، که هم در داخل کشور و هم در حوزه صادرات مورد استفاده قرار میگیرند.
ایراد قانونی مربوط به صنایع دستی و فرش در برنامه هفتم
سرپرست معاونت صنایع دستی کشور درباره اقدامات وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در یک سال گذشته، نخست از مریم جلالی که تا این اواخر مسئولیت معاونت صنایع دستی کشور را به عهده داشت، قدردانی کرد و سپس گفت: اقدامات خوبی در یک سال گذشته انجام شده و این روند همچنان ادامه دارد. یکی از مهمترین اتفاقاتی که در دو سال گذشته برای حوزه صنایع دستی رخ داده، تصویب قوانین مرتبط در مجلس شورای اسلامی و هیئت دولت برای تسهیل خدماترسانی به فعالان این حوزه بوده است.
او افزود: نخستین موضوع، قانون برنامه هفتم توسعه است. همانطور که میدانید تا پیش از این، حوزههای میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی معمولاً در ذیل سایر دستگاهها تعریف میشدند، چه دستگاههای خدماتی و چه دستگاههایی مانند وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی. اما برای نخستین بار در برنامه هفتم توسعه، مواد ۸۲ و ۸۳ بهطور اختصاصی به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اختصاص پیدا کرده و وظایف این وزارتخانه و سایر دستگاهها را در حوزههایی همچون صنایع دستی، اشتغال، آموزش و صادرات مشخص کرده است. البته این قانون دارای نواقصی نیز است. ما فرآیند اصلاح آن را آغاز کردهایم و پیشنهادهای خود را ارائه دادهایم. البته این موضوع دارای ایراداتی است که برخی از آنها را در حوزه صنایع دستی توضیح میدهم.
ندایی اضافه کرد: برای مثال، موضوع رشد اقتصادی در این قانون بهصورت کلی و مبهم مطرح شده و صرفاً عدد ۸ درصد ذکر شده است، بدون آنکه مشخص باشد سهم هر بخش چگونه تعیین میشود. همچنین در بخش صادرات، سهم صنایع دستی و فرش دستباف از یکدیگر تفکیک نشده است. بنابراین لازم است با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت مشخص شود چه میزان از این سهم به فعالان حوزه صنایع دستی اختصاص دارد، هم در حوزه اشتغال و هم در حوزه صادرات. ما در نامهای این موضوع را به مجلس شورای اسلامی و سازمان برنامه و بودجه اعلام کردهایم و پیگیر اصلاح آن هستیم.
او ادامه داد: موضوع دیگر، تدوین و تصویب آییننامههای مرتبط با این قانون بود. یکی از مهمترین این آییننامهها، نحوه ایجاد تشکلها بود که سال گذشته به تصویب رسید. بر اساس قانون برنامه هفتم، ما توانستیم با تصویب این آییننامه، امکان ایجاد تشکلهای حرفهای مستقل ذیل وزارت میراث فرهنگی در حوزه صنایع دستی را فراهم کنیم. در حال حاضر استانها در حال تشکیل این تشکلهای حرفهای هستند و پس از شکلگیری تشکلهای استانی، تشکل ملی نیز در ستاد تشکیل خواهد شد. امیدواریم با همکاری دوستان و پیگیریهای انجامشده، این موضوع در آینده نزدیک به سرانجام برسد.
معرفی ۱۸ هزار نفر برای دریافت تسهیلات
سرپرست معاونت صنایع دستی گفت: اقدام دوم که بسیار ارزشمند بود، مربوط به حوزه تسهیلات است. از اواخر سال گذشته پیگیری کردیم تا تسهیلات حوزه صنایع دستی از قالب مشاغل خانگی خارج و بهصورت مستقل تعریف شود. نتیجه این شد که وزارت میراث فرهنگی اکنون در کنار وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت، یکی از سه دستگاه اصلی حوزه اشتغال محسوب میشود. در دو ماه گذشته، بیش از ۱۸ هزار نفر از فعالان صنایع دستی را برای دریافت تسهیلات معرفی کردیم. با توجه به محدودیت زمانی و اینکه این اعتبارات مربوط به سال گذشته بود، این اتفاق در مدت کوتاهی رخ داد.
او اظهار کرد: این اقدام از نظر حجم و گستردگی کمسابقه بود. در عرض دو ماه، بیش از ۱۸ هزار نفر به شبکه دریافت تسهیلات معرفی شدند. حدود ٢/٣ همت اعتبار به این افراد اختصاص یافت و ٣/۵ همت تسهیلات در نظر گرفته شده بود که نزدیک به یک همت آن به بومگردیها تخصیص مییابد. برای سال ۱۴۰۵ نیز رقم بسیار قابل توجهی است. پنج همت اعتبارات در اختیار استانها قرار خواهد گرفت و هفت همت نیز در سطح ملی توزیع میشود که در مجموع این احتمال وجود دارد بتوانیم حدود ۱۲ همت تسهیلات در این حوزه پرداخت کنیم.
ندایی با تاکید بر اینکه مجوز صنایع دستی صرفاً به فعالان واقعی این حوزه اعطا میشود، افزود: افرادی که یا بهصورت کارگاهی و یا بهصورت انفرادی در حوزه صنایع دستی مشغول فعالیت هستند، میتوانند این مجوزها را دریافت میکنند. ما نیز از این فعالان عزیز حمایت میکنیم. این یکی از اقدامات اساسی بود که در حوزه صنایع دستی انجام شد.
بلاتکلیفی بازارچههای صنایع دستی
سرپرست معاونت صنایع دستی درباره عملکرد سال گذشته و برنامههای پیشرو معاونت صنایع دستی، به اتفاقاتی که در دو تا سه ماه گذشته انجام شده و همچنین برنامههای امسال اشاره کرد و افزود: یکی از این موضوعات، بحث تسهیلات و همچنین ساماندهی بازارچههای صنایع دستی است. در سطح کشور حدود ۹۸ بازارچه صنایع دستی بلاتکلیف داشتیم و تصمیم ما این است که این بازارچهها را تعیین تکلیف کنیم. بازارچههایی که پیشرفت فیزیکی قابل قبولی دارند تا پایان سال تکمیل خواهند شد و برای آن دسته که پیشرفت کمی داشتهاند، تصمیم گرفتهایم آنها را به فعالان حوزه صنایع دستی واگذار کنیم. هر فرد یا مجموعهای از فعالان صنایع دستی که درخواست بهرهبرداری داشته باشد، میتواند از این ظرفیت استفاده کند. بازارچههایی را نیز که با مشارکت شهرداریها ایجاد شدهاند، به شهرداریها واگذار خواهیم کرد و از آنها حمایت میکنیم تا این فضاها را تکمیل کرده و توسعه دهند. با اجرای این برنامه، تکلیف بازارچههای صنایع دستی کشور مشخص خواهد شد.
او هوشمندسازی حوزه صنایع دستی را اقدام دیگری برشمرد و گفت: در این بخش نسبت به برخی حوزهها عقب بودیم، اما در دو ماه گذشته در ۴ حوزهای که فعال هستیم، اقدامات گستردهای انجام شده است. فرآیند صدور مجوزها، مدیریت بازارچهها، نمایشگاهها، ثبتنامها و ساماندهی اطلاعات فعالان، بهصورت صددرصد هوشمندسازی شده است. اکنون فعالان این حوزه میتوانند بسیاری از خدمات مورد نیاز خود را از طریق سامانههای الکترونیکی دریافت کنند.
ثبت شهرها و روستاهای صنایع دستی اصلاح میشود؟
ندایی، اصلاح فرآیند ثبت شهرها و روستاهای صنایع دستی را اقدام دیگری اعلام کرد و افزود: ما تجربههای موفقی در حوزه ثبت آثار تاریخی و شهرهای تاریخی داشتهایم و اکنون این فرآیند در حوزه صنایع دستی نیز بهروزرسانی شده است. از این پس ثبت روستاها و شهرهای صنایع دستی، چه در سطح ملی و چه در سطح جهانی، بر اساس شاخصهای مشخص و تعریفشده انجام خواهد شد و نه بر اساس درخواستها و سفارشهای موردی. هر روستا یا شهری که شاخصهای تعیینشده را داشته باشد، حتماً ثبت خواهد شد. همچنین مقرر شده است که پیش از ثبت جهانی، ثبت ملی انجام شود. هر شهر یا روستا ابتدا با شماره مشخص و بر اساس شاخصهای مصوب در فهرست ملی ثبت خواهد شد و سپس امکان معرفی آن برای ثبت جهانی فراهم میشود. برای این آثار نیز دبیرخانه و نظام مدیریتی مشخصی تعریف خواهد شد تا پس از ثبت، فرآیند مدیریت و نظارت بر آنها بهصورت منظم دنبال شود.
او بیان کرد: وظیفه ما بیشتر راهبری و سیاستگذاری است و اجرای بخش عمده برنامهها در استانها انجام میشود. خوشبختانه همکاران ما در استانها برنامههای متنوعی را برای روز جهانی صنایع دستی و هفته صنایع دستی طراحی کردهاند که در سطح استانی و ملی اجرا خواهد شد.
تغییراتی در اعطای درجه هنری به هنرمندان صنایع دستی
ندایی همچنین گفت: ما دو برنامه ملی را در دستور کار داریم که یکی از مهمترین آنها اعطای درجه هنری به هنرمندان است. این اقدام از جمله کارهای ارزشمندی است که در سالهای گذشته آغاز شد. تا پیش از این، فرآیند ارزشیابی هنرمندان در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام میشد، اما خوشبختانه با مصوبهای که به تصویب رسیده، این مسئولیت به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی منتقل شده است. شورای مربوطه نیز تشکیل شده و فرآیند اعطای درجات هنری در داخل وزارتخانه انجام میشود. این درجات هنری برای هنرمندان عزیز از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و در حوزه صنایع دستی و میراث فرهنگی جایگاه ویژهای دارد. همچنین این مدارک قابلیت معادلسازی با مدارک معتبر ملی را دارند و میتوانند در حوزههای مختلف مورد استفاده قرار گیرند.
سرپرست معاونت صنایع دستی افزود: در بخش آموزش نیز اقدامات خوبی انجام شده است. ارتباط مؤثری با وزارت آموزش و پرورش و همچنین سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور برقرار شده است. صدور مجوز برای بخش خصوصی بهمنظور راهاندازی مراکز آموزشی، توسعه دورههای آموزشی تخصصی و همچنین آموزش مربیان از جمله برنامههایی بوده که نتایج خوبی به همراه داشته است. در حوزه استانداردسازی نیز با هماهنگی سازمان ملی استاندارد، اقدامات جدیدی در حال انجام است و در صورت نیاز، استانداردهای جدید برای برخی رشتهها و محصولات صنایع دستی تدوین و ابلاغ خواهد شد.
انتهای پیام
