کارباپنم چیست؟ قدرتمندترین سلاح علیه عفونت‌های مرگبار

بیتوته دوشنبه 04 اسفند 1404 - 04:10

کارباپنم چیست؟ قدرتمندترین سلاح علیه عفونت‌های مرگبار



کارباپنم, ایمی پنم چیست

موارد مصرف کارباپنم

 

• نام دارو: کارباپنم 

• نام لاتین: Carbapenems

• نام تجاری: Merrem (مروپنم)، Primaxin (ایمی‌پنم+سیلاستاتین)، Invanz (ارتاپنم)، Doribax (دوری‌پنم) و ...

• رده دارویی: آنتی‌بیوتیک‌های بتالاکتام - مشتقات کارباپنم

• اشکال دارویی: ویال تزریقی

• فروش دارو: با نسخه پزشک (داروی تزریقی بیمارستانی)

موارد مصرف کارباپنم

• عفونت‌های داخل شکمی پیچیده (آپاندیسیت، پریتونیت)

• عفونت‌های پوست و بافت نرم پیچیده

• پنومونی بیمارستانی و اکتسابی از جامعه شدید

• عفونت‌های دستگاه ادراری پیچیده و پیلونفریت

• مننژیت باکتریایی

• عفونت‌های استخوان و مفاصل

• سپتی‌سمی و باکتریمی

• عفونت‌های ناشی از باکتری‌های گرم منفی مقاوم (مانند سودوموناس، کلبسیلا، اشرشیا کلی)

• عفونت‌های بی‌هوازی شدید

موارد منع مصرف کارباپنم

• حساسیت شدید به هر یک از کارباپنم‌ها یا سایر بتالاکتام‌ها (پنی‌سیلین، سفالوسپورین) با سابقه شوک آنافیلاکسی

• سابقه تشنج کنترل‌نشده (به ویژه برای ایمی‌پنم)

• کودکان زیر ۳ ماه (برای برخی اعضای گروه مانند مروپنم محدودیت دارد)

مقدار و نحوه مصرف کارباپنم

>مقدار، نوع و توالی زمانی داروهایی که مصرف می کنید به موارد زیر بستگی دارد:

• سن بیمار

• نوع و شدت بیماری تحت درمان

• نحوه واکنش به اولین مقدار مصرفی دارو

• سایر شرایط پزشکی بیمار

 

• فقط به صورت تزریقی وریدی (IV) یا در برخی موارد عضلانی (IM) تجویز می‌شود

• مروپنم: معمولاً ۵۰۰ میلی‌گرم تا ۲ گرم هر ۸ ساعت

• ایمی‌پنم/سیلاستاتین: ۵۰۰ میلی‌گرم تا ۱ گرم هر ۶–۸ ساعت

• ارتاپنم: ۱ گرم روزانه یک بار (مناسب برای درمان سرپایی‌تر)

• دوز در نارسایی کلیه کاهش می‌یابد

• مدت درمان معمولاً ۷–۱۴ روز (بسته به نوع عفونت)

• تزریق آهسته (معمولاً طی ۱۵–۳۰ دقیقه) برای کاهش عوارض

• در مننژیت دوز بالاتر (مثلاً مروپنم ۲ گرم هر ۸ ساعت)

• همیشه تحت نظر پزشک متخصص عفونی یا در بیمارستان

• نباید خودسرانه قطع شود

• در کودکان دوز بر اساس وزن محاسبه می‌شود

عوارض جانبی کارباپنم

• تهوع و استفراغ

• اسهال

• سردرد

• راش پوستی و خارش

• افزایش آنزیم‌های کبدی

• ترومبوفلبیت در محل تزریق

• درد شکمی

• یبوست

• تشنج (به ویژه ایمی‌پنم در دوز بالا یا نارسایی کلیه)

• واکنش‌های آلرژیک (آنافیلاکسی در موارد نادر)

• عفونت قارچی (کاندیدیازیس دهانی یا واژینال)

• عفونت کلستریدیوم دیفیسیل (اسهال شدید)

• کاهش پلاکت یا کم‌خونی

• سرگیجه

• بی‌خوابی

• تغییر حس بویایی یا چشایی

• ضعف و خستگی

• اختلال کلیوی (نادر)

• التهاب رگ‌ها

• افزایش خطر خونریزی

• تب

• لرز

• کاهش گلبول‌های سفید

نکته: در صورت مشاهده هر کدام از این علائم حتما به پزشک خود اطلاع دهید.

 

کارباپنم, ایمی پنم چیست

عوارض جانبی کارباپنم

 

تداخل دارویی کارباپنم

• والپروئیک اسید (کاهش شدید سطح والپروات → خطر تشنج)

• داروهای ضد انعقاد (وارفارین - افزایش خطر خونریزی)

• پروبنسید (افزایش غلظت کارباپنم)

• سایر آنتی‌بیوتیک‌ها (گاهی تداخل آنتاگونیستی با کلرامفنیکل)

• داروهای مهارکننده آنزیم (مانند سیلاستاتین فقط برای ایمی‌پنم)

• داروهای سمی برای کلیه (آمینوگلیکوزیدها، وانکومایسین - افزایش خطر نفروتوکسیسیتی)

• داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs)

• گان‌سیکلوویر (افزایش خطر تشنج)

• داروهای ضد تشنج دیگر

• الکل (احتیاط)

• داروهای کاهنده پتاسیم

• داروهای شیمی‌درمانی خاص

• لیتیوم (نادر)

نکته: برای جلوگیری از این تداخل، لیست تمام داروهایی که مصرف می کنید را در اختیار پزشکتان قرار دهید.

موارد احتیاط مصرف کارباپنم

حساسیت به داروهای دیگر: در صورت سابقه حساسیت به پنی‌سیلین یا سفالوسپورین‌ها با احتیاط مصرف شود (احتمال واکنش متقاطع وجود دارد)

 

مصرف کارباپنم در دوران بارداری: گروه B (مطالعات حیوانی مشکلی نشان نداده اما مطالعات انسانی کافی نیست - فقط در صورت ضرورت)

 

مصرف کارباپنم در دوران شیردهی: ترشح کم در شیر مادر - با احتیاط و ترجیحاً قطع موقت شیردهی

 

مصرف کارباپنم در سالمندان: احتیاط بیشتر به دلیل کاهش عملکرد کلیه - تنظیم دوز ضروری است

 

مصرف کارباپنم در کودکان: ایمن در کودکان بالای ۳ ماه (دوز بر اساس وزن) - در نوزادان زیر ۳ ماه فقط در موارد خاص و تحت نظر متخصص

نحوه عملکرد

• مهار سنتز دیواره سلولی باکتری

• اتصال به پروتئین‌های متصل‌شونده به پنی‌سیلین (PBPs)

• جلوگیری از تشکیل پپتیدوگلیکان در دیواره باکتری

• اثر باکتری‌کش (کشتن باکتری)

• طیف بسیار وسیع علیه گرم مثبت، گرم منفی هوازی و بی‌هوازی

شرایط نگهداری کارباپنم

• در دمای زیر ۲۵ درجه سانتی‌گراد (دمای اتاق)

• دور از نور و رطوبت

• ویال باز نشده را در یخچال نگهداری نکنید مگر اینکه روی بسته‌بندی ذکر شده باشد

• پس از تهیه محلول، معمولاً تا چند ساعت در یخچال پایدار است (طبق دستورالعمل هر برند)

توصیه هایی برای مصرف کنندگان کارباپنم

• دوره درمان را کامل کنید حتی اگر علائم بهبود یافت.

• در صورت بروز اسهال شدید یا خونی فوراً به پزشک مراجعه کنید.

• مصرف خودسرانه یا بدون نسخه ممنوع است.

• در صورت سابقه تشنج به پزشک اطلاع دهید.

• مایعات کافی بنوشید.

• محل تزریق را تمیز نگه دارید.

• از مصرف الکل همزمان خودداری کنید.

• هرگونه علائم آلرژیک (تنگی نفس، تورم، کهیر) را جدی بگیرید.

تذکر مهم

مطلبی که مطالعه می‌کنید صرفا جنبه‌ی افزایش آگاهی دارد؛ خود درمانی و تجویز دارو با تکیه بر این مطالب جایز نیست. برای مصرف دارو حتما به پزشک متخصص مراجعه نمایید.

گردآوری: بخش سلامت بیتوته 

 

منبع خبر "بیتوته" است و موتور جستجوگر خبر تیترآنلاین در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. (ادامه)
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت تیترآنلاین مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویری است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هرگونه محتوای خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.