به گزارش خبرنگار علمی ایرنا، رامین کردی روز سهشنبه در مراسم رونمایی از سامانه «علمخوان» در موزه ملی علوم پزشکی، با اشاره به اهمیت سواد سلامت در جامعه اظهار داشت: مطالعات انجامشده نشان میدهد حتی اگر فردی از نظر اقتصادی یا آموزشی در سطح پایینتری قرار داشته باشد، در صورت برخورداری از سواد سلامت مناسب، میتواند از سلامت بهتری برخوردار باشد.
وی افزود: یکی از مهمترین وظایف نظام سلامت، افزایش سواد سلامت در زندگی روزمره مردم است؛ موضوعی که تنها به مراکز درمانی محدود نمیشود و باید در محیطهای مختلف اجتماعی از جمله رسانهها، بازار، مدارس و سایر فضاهای عمومی گسترش یابد. رسانهها و خبرگزاریها نیز در این زمینه نقش مهمی بر عهده دارند.
معاون پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه سالانه بین هفت تا هفت هزار و ۵۰۰ مقاله علمی در دانشگاه علوم پزشکی تهران منتشر میشود، گفت: بخش قابل توجهی از این پژوهشها دارای یافتههایی هستند که میتوانند برای عموم مردم کاربردی و قابل فهم باشند. از این رو لازم است نتایج این تحقیقات به زبان ساده برای جامعه ترجمه و منتشر شود.
کردی ادامه داد: در نظامهای نوین ارزیابی پژوهش، تنها انتشار مقاله علمی ملاک نیست، بلکه میزان دیده شدن و اثرگذاری نتایج پژوهش در رسانهها، شبکههای اجتماعی، وبسایتها و حتی منابعی مانند ویکیپدیا نیز مورد توجه قرار میگیرد. این روند نشان میدهد انتقال دانش به جامعه به اندازه تولید دانش اهمیت دارد.
معاون پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به اهمیت فعالیت بدنی در سلامت عمومی گفت: در حالی که حدود ۲۵ درصد مردم جهان از فعالیت بدنی کافی برخوردار نیستند، این شاخص در ایران طی سالهای گذشته روندی افزایشی داشته و در مقاطعی به بیش از ۵۵ درصد رسیده است.
وی افزود: مطالعات انجامشده نشان میدهد برخلاف تصور عمومی، مهمترین علت کمتحرکی مردم محدودیتهای اقتصادی یا فرهنگی نیست، بلکه بیش از ۶۰ درصد دلایل به عوامل فردی مانند نداشتن انگیزه، کمبود علاقه یا اولویت دادن به فعالیتهای دیگر بازمیگردد. به همین دلیل ارتقای سواد سلامت و تغییر نگرش افراد میتواند نقش مهمی در افزایش فعالیت بدنی داشته باشد.
کردی با اشاره به برخی الگوهای مصرف در نظام سلامت کشور گفت: مصرف سرم در ایران همچنان بالاست و به طور متوسط هر نفر سالانه حدود سه لیتر سرم مصرف میکند؛ رقمی که در مقایسه با بسیاری از کشورها قابل توجه است. بخشی از این مسئله به ساختار اقتصاد سلامت و بخشی دیگر به فرهنگ عمومی جامعه مربوط میشود.
وی نقش رسانهها در آگاهیبخشی عمومی را بسیار مهم دانست و افزود: انتشار یک خبر نادرست میتواند برای سلامت جامعه آسیبزا باشد، در حالی که اطلاعرسانی صحیح و علمی میتواند جان افراد بسیاری را نجات دهد.
معاون پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به نمونههایی از تأثیر اطلاعرسانی علمی گفت: مطالعات نشان داده است آموزش عمومی ماساژ قلبی در شرایط ایست قلبی میتواند احتمال نجات بیماران را به طور قابل توجهی افزایش دهد. همچنین انتشار برخی اخبار و برداشتهای نادرست درباره واکسنها در کشورهای مختلف موجب کاهش واکسیناسیون و بروز پیامدهای منفی برای سلامت عمومی شده است.
وی به انتشار برخی ادعاها درباره ارتباط واکسن کووید-۱۹ با افزایش خطر سرطان اشاره کرد و گفت: بررسیهای علمی بعدی نشان داد چنین ادعایی صحت ندارد و حتی در برخی گروههای دریافتکننده واکسن، میزان بروز برخی سرطانها کمتر از میانگین جمعیت بوده است.
کردی همچنین با اشاره به شیوع بالای گردندرد در کشور اظهار داشت: اگرچه میزان شیوع گردندرد در ایران مشابه میانگین جهانی است، اما تعداد موارد جدید این عارضه در کشور روند رو به افزایشی دارد که نیازمند اقدامات پیشگیرانه و ارتقای آگاهی عمومی است.
وی رونمایی از سامانه «علمخوان» را گامی در مسیر توسعه روزنامهنگاری علمی و انتقال دستاوردهای پژوهشی به جامعه دانست و از خبرنگاران و فعالان رسانهای خواست با همکاری دانشگاه علوم پزشکی تهران در شکلگیری یک شبکه توانمند اطلاعرسانی علمی مشارکت کنند.
کردی تاکید کرد: هدف نهایی این حرکت، تبدیل دستاوردهای علمی به دانشی قابل فهم برای عموم مردم و کمک به ارتقای سلامت جامعه است.
