عصرایران- ماموریت آپولو 13 قرار بود سومین فرود انسان روی ماه را رقم بزند، اما تنها چند روز پس از پرتاب، به یکی از مشهورترین بحران های تاریخ فضانوردی تبدیل شد. این ماموریت که در 11 آوریل 1970 آغاز شد، سه فضانورد به نام های جیم لاول، جک سویگرت و فرد هایز را به سوی ماه حمل می کرد و تا حدود 56 ساعت نخست، همه چیز طبق برنامه پیش می رفت.
در 13 آوریل 1970 و زمانی که فضاپیما حدود 320000 کیلومتر از زمین فاصله داشت، تانک اکسیژن شماره 2 در بخش خدمات منفجر شد. این انفجار نه تنها اکسیژن، بلکه بخش زیادی از برق، آب و توان مورد نیاز فضاپیما را نیز از بین برد. در همین لحظه جک سویگرت جمله ای را به مرکز کنترل مخابره کرد که بعدها به یکی از معروف ترین دیالوگ های تاریخ اکتشافات فضایی تبدیل شد:
«Houston, we've had a problem.»
پس از انفجار، رویای فرود روی ماه کنار گذاشته شد و هدف اصلی تنها یک چیز بود؛ زنده بازگرداندن سه فضانورد. آن ها ناچار شدند از ماه نشین آپولو که برای فرود روی ماه طراحی شده بود، به عنوان قایق نجات استفاده کنند. مصرف انرژی به حداقل رسید، بسیاری از تجهیزات خاموش شدند و فضانوردان چندین روز را در شرایطی بسیار سخت، با سرمای شدید و منابع محدود سپری کردند.
در همین زمان، صدها مهندس و متخصص در مرکز کنترل ناسا شبانه روز برای پیدا کردن راه حل تلاش می کردند. آن ها روش های جدیدی برای مدیریت انرژی، تصفیه هوا و اصلاح مسیر بازگشت طراحی کردند؛ راه حل هایی که پیش از آن هرگز در ماموریت های فضایی آزمایش نشده بودند. این همکاری بی سابقه میان خدمه و تیم زمینی، نقش تعیین کننده ای در نجات ماموریت داشت.
سرانجام آپولو 13 پس از گردش به دور ماه، در 17 آوریل 1970 با موفقیت در اقیانوس آرام فرود آمد. اگرچه این ماموریت هرگز به هدف اصلی خود یعنی فرود روی ماه نرسید، اما ناسا بعدها آن را یک «شکست موفق» نامید؛ زیرا تجربه های ارزشمند حاصل از این حادثه باعث بازطراحی سامانه ذخیره اکسیژن، افزایش استانداردهای ایمنی و بهبود فرایندهای مهندسی در ماموریت های بعدی شد.
امروز، بیش از نیم قرن پس از این حادثه، آپولو 13 همچنان یکی از برجسته ترین نمونه های مدیریت بحران در تاریخ مهندسی به شمار می رود؛ ماموریتی که نشان داد حتی در بحرانی ترین شرایط نیز دانش، همکاری و تصمیم گیری دقیق می تواند جان انسان ها را نجات دهد.
