همشهری آنلاین: خب، مسأله اصلی دقیقاً چیست؟ اخبار جنگ؟ نه، مسأله اصلی رسانههایی است که مصرف اصلی سبد رسانهای ما را ساختهاند. تلویزیون طبیعتاً، ذهن و مغز ما را خاموش نگه میدارد، چرا که طبیعت چنین رسانهای، بر تمرکز ساخته شده و وقتی ما متمرکز میشویم بر پیامهای آن، دیگر وجوه شناختی را از دست میدهیم. این، حقیقتی است که دهههاست به آن رسیدهاند. فضای مجازی و شبکههای مجازی نیز، مبتنی بر توجه پارهپاره هستند؛ یعنی اگر معتاد به آنها شوید، دیگر نمیتوانید حتی در حد یک صفحه کتاب را هم مطالعه کنید و توجه یکپارچهتان را از دست خواهید داد.
شبکههای ماهوارهای هم برای کسانی که استفادهاش میکنند، کارکرد بیشتر و بهتری ندارند؛ غلبه با عنصر حواس پنجگانه و سرگرمی و لذت است، و خداحافظی با تعقل و تمرکز و … و البته رادیو وضعیت بهتری دارد، چون قوه تخیل شما را آزاد میگذارد. ولی مگر چند درصد از مردم درگیر رادیو هستند؟
در وضعیتی که ما هم بمباران واقعی میشویم و هم درگیر بمباران اطلاعاتی خاصه با موضوع جنگ علیه ایران هستیم، به نظر میرسد باید خودمان رحمی به حال خودمان و روان خودمان کنیم. یعنی چه کار باید کرد؟ یک پیشنهاد خیلی عالی که از روزگاران قدیمالایام توصیه میشد، بازگشت به کتاب است؛ این رسانه عمیق، قابل احترام و وسیع. به نظر میرسد در چنین وضعیتی، پناه بردن و پناه آوردن به کتاب، بتواند بخش اعظمی از اضطرابها و نگرانیهای ما را رفع کند و وضعیت سبد رسانهای و مصرف رسانهای ما را باکیفیت کند.
پناه آوردن به کتابها در این وضعیت بغرنج، البته فواید بسیاری میتواند داشته باشد. این که در این وضعیت، بخشی از آرامش از دست رفته را میتواند به ما بازگرداند. این که میتواند ما را مسلح به نگاهی عمیقتر درباره اخبار مرتبط با جنگ کند. این که ما را به عمق تاریخ ببرد تا متوجه شویم که ما اولین نفراتی نیستیم که درگیر چنین جنگهایی شدهایم. این که رمانهایی بخوانیم که تجربه افرادی از این دست را با ما به اشتراک بگذارد. و این که…
و البته به قول جیمز کلییر، نویسنده، شاید مهمترین نکته و اثر آن هم این باشد که خواندن کتابهای خوب، میتواند دیدگاه و ایدههایی به ما بدهد که بتوانیم با توسل به آنها، تجربیات قدیمیمان و گذشتهمان را بازتفسیر و بازخوانی کنیم و از آنها درسهای بیشتری بگیریم. درست مثل نرمافزار جدیدی که باعث میشود تا همه دادههای قبلی ما، بهروزرسانی و مرتب شوند. دقت داشته باشید که با چنین نکتهای، چقدر میتوانیم نسبت به گذشته و تجربیات گذشته خودمان و محیطمان، حتی، دیدگاه بهتری پیدا کنیم؛ و درسهای بهتری بگیریم، و درسهایی جدیدتر.
پناه آوردن به کتابها در این روزگار قحطی انسانیت، حتی میتواند ما را از شوکهای اولیه جنگهایی از این دست بیرون بیاورد تا درک کنیم که جنگها چرا اتفاق میافتند و چطور باید با این پدیدههای غیرانسانی کنار آمد…
