پلیس دبی با نفوذ و جاسوسی در یک گروه خصوصی واتساپ، یک مهماندار هواپیما را به دلیل ارسال تصاویری از خسارات واردشده به یک ساختمان در جریان جنگ خاورمیانه، دستگیر کرد. کارشناسان میگویند این پرونده نشان میدهد امارات کوچکترین اظهارنظرهای خصوصی شهروندان و مهاجران در پیامرسانها را زیر ذرهبین امنیتی خود قرار داده است.
ماجرا از آنجا آغاز شد که در پی حملات پهپادی اخیر، این کارمند خطوط هوایی با احساس لرزش ساختمان محل سکونتش، از دود غلیظی که از یک ساختمان بلند میشد فیلمبرداری کرد. او این تصاویر را در یک گروه خصوصی واتساپی با همکارانش به اشتراک گذاشت.
براساس گزارش رسمی پلیس دبی، این کلیپ از طریق «عملیات نظارت الکترونیکی» شناسایی شد. بلافاصله یک تیم ویژه از «دپارتمان جرایم سایبری و الکترونیکی» برای شناسایی صاحب حساب وارد عمل شد. آنها پس از یافتن هویت این فرد، او را دستگیر کردند. این مهماندار اکنون در بازداشت به سر میبرد و پرونده او به «دادستانی امنیت دولتی» ارجاع داده شده است و با اتهام «انتشار اطلاعات مضر برای منافع ملی» روبهروست که میتواند تا پنج سال حبس و جریمههای سنگین داشته باشد.
اما چگونه پلیس توانست پیامهای یک گروه خصوصی را بخواند؟ دولت امارات سهامدار اصلی اپراتورهای مخابراتی مثل شرکت اتصالات است که به سرویسهای امنیتی اجازه میدهد تمام ارتباطات شبکهای را رصد کنند.
علاوهبراین، امارات سابقه طولانی در استفاده از جاسوسافزار Pegasus دارد. این نرمافزار به مأموران اجازه میدهد تا گوشیهای خصوصی را حتی در صورت استفاده از برنامههای رمزنگاریشده مثل واتساپ هک کنند. پگاسوس میتواند یک دستگاه را بدون اینکه کاربر روی لینکی بزند، آلوده کند؛ برای مثال، صرفاً از طریق یک تماس صوتی واتساپ حتی اگر کاربر به آن تماس پاسخی ندهد. پس از آلودگی، هکرها به تمام گزارشهای تماس، پیامها و مخاطبین واتساپ دسترسی کامل خواهند داشت.
این پرونده باعث شد انتقادهایی نیز به متا و واتساپ شود. کارشناسان میگویند اگر دولتها بتوانند ارتباطات خصوصی را رصد کنند، کاربران در سراسر جهان باید بدانند دادههایشان چگونه در دسترس قرار میگیرد.
یک سخنگوی متا در واکنش به این ادعاها اعلام کرد:
«ما از پیامهای شخصی با استفاده از رمزنگاری مبدأ تا مقصد برپایه پروتکل سیگنال محافظت میکنیم که پیامهای شما را پیش از خروج از دستگاه ایمن میکند. این بدان معناست که هیچکس خارج از چت، حتی واتساپ یا متا، نمیتواند آنها را بخواند، گوش دهد یا به اشتراک بگذارد.»
اظهارات متا نشان میدهد که در این گونه موارد، احتمالاً دستگاه فیزیکی کاربر توسط نرمافزارهای جاسوسی حکومتی هک شده است، نه خود شبکه واتساپ. کارشناسان امنیتی توصیه میکنند کاربران برای کاهش آسیبپذیری، گوشی خود را بهطور منظم خاموش و روشن کنند و نرمافزارها را آپدیت نگه دارند. از سوی دیگر، این احتمال وجود دارد که شخصی در همان گروه واتساپ اقدام این کاربر را به پلیس لو داده باشد.
البته این تنها پرونده دستگیری در دبی بهخاطر انتشار تصاویر نیست. بیش از ۵۰ شهروند بریتانیایی در دبی و ابوظبی به دلیل به اشتراک گذاشتن شواهدی از حملات پهپادی دستگیر شدهاند. در پی حملات گسترده پهپادی که به سمت امارات روانه شد (و در مواردی باعث آتشسوزی در مجاورت برج خلیفه و اصابت به هتل مجلل فیرمونت در پالم جمیرا شد) مقامات اماراتی تهدید کردند که هر کسی که فیلمی از این حملات منتشر کند با زندان و جریمه روبهرو خواهد شد.
