وقتی کسی برای اولین بار متوجه وجود توکنهای غیرمثلی یا همان NFTها میشود، احتمالاً اولین سوالی که از خود میپرسد این است که «خب که چی؟ چرا کسی باید برای این پول بده؟» اگر برای شما هم همچنان این مسئله حل نشده است، ادامه این مقاله را بخوانید.
این سؤال را با سؤال جواب میدهم. اگر تابلوی «مونالیزا»، شاهکار لئوناردو دا وینچی، امروز برای فروش گذاشته شود، چه پیشنهادهایی برای آن ارائه خواهد شد؟ ۱۰ هزار دلار؟ ۱۰۰ هزار دلار؟ ۱۰ میلیون دلار؟ خیلی خیلی بالاتر از این ارقام.
آیا تابلوی مونالیزا بهجز اینکه به دیوار نصب کنید کاربردی دارد؟ شاید بگویید:
«مونالیزا یک تابلوی فیزیکی زیبا است و میتوانید آن را ببینید و لمس کنید.»
اگر موضوع فقط فیزیکیبودن و زیبایی تصویر بود، همین حالا میتوانید تصویر تابلوی مونالیزا را از اینترنت دریافت کنید و روی تابلو بهشکلی حرفهای پیاده کنید.
بنابراین جدای اینکه تابلوی مونالیزا تا چه اندازه زیباست، دلایل دیگری وجود دارد که باعث میشوند این تابلو ارزشمند شود:
یک مثال دیگر برای درک بهتر این موضوع: پس از تحمل سختی بسیار، بعد از قهرمانی در یک رشته ورزشی یک مدال طلا دریافت میکنید. این در حالی است که بهراحتی این مدال طلا را میتوان ساخت یا از جایی خریداری کرد. تفاوت اصلی در دو مدال، ثبتشدن قهرمانی شما است که با رقابت با چندین نفر دیگر کسب شده است. بحث بر سر منحصربهفرد بودن چیزی است که برای هرکس ارزشی خاص دارد و کسی حاضر است بدون توجه به قیمت صرفاً مالکیتش را به دست آورد.
در مورد NFTها هم موضوع همین است، اما چون با اقلام دیجیتالی سروکار داریم، درک موضوع کمی دشوارتر است. در اینجا شاید بگویید:
«من میتوانم با دو کلیک ساده ویدیویی را که به قیمت ۶.۶ میلیون دلار فروخته شده بود دانلود کنم.»
بله شما میتوانید ویدیو را روی کامپیوتر خود دانلود کنید، همان طور که میتوانید در موزه با تابلوی مونالیزا عکس بگیرید، اما شما مالک حقیقی اثر نیستید.
وقتی میبینید یک تصویر بهصورت توکن NFT با قیمت ۱۰۰,۰۰۰ دلار به فروش میرسد، در نگاه اول مسخره به نظر میآید، اما وقتی عمیقتر فکر میکنیم میبینیم که همان اصول بالا درباره این توکن هم صدق میکند:
اصلیترین چیزی که به یک NFT معنا میدهد همین مالکیت است. اگر بخواهیم این موضوع را با مثال سادهتری توضیح دهیم، زمانی که در بازی کامپیوتری یک آیتم داشته باشید، روی کاغذ آن آیتم متعلق به شماست، اما در حقیقت، سازنده بازی مالک آیتم است و میتواند هر زمان که خواست آن را از حساب شما پاک کند. اگر همان آیتم یک NFT باشد، شما طبق سوابق بلاک چین مالک حقیقی آن هستید و خارج از بازی هم روی کیف پول شخصی خود به آن دسترسی خواهید داشت و میتوانید آن را خارج از بازی هم مبادله کنید.
«اما آیا دادگاهی مالکیت NFT را به رسمیت میشناسد؟»
هنوز نه، اما در آینده نزدیک احتمالاً رسمیت پیدا خواهد کرد. بهعنوان نمونه، در مارس ۲۰۲۱ ایالت آیووای آمریکا، قانونی را به تصویب رساند که طبق آن سوابق ثبتشده روی بلاک چینهای معتبر (ازجمله اتریوم) مانند قراردادهای عادی به رسمیت شناخته میشود.
البته من هم این موضوع را تأیید میکنم که حوزه NFT در ابتدای راه خود قرار دارد و گاهی بوی جنون، دیوانگی و «جهل» میدهد. یکی از چالشهای اصلی NFTها در حال حاضر این است که هنوز در میان مراجع قضایی به رسمیت شناخته نشدهاند و احتمال کلاهبرداری در این حوزه بسیار زیاد است.
زمانی که این حوزه به بلوغ برسد، چالشهای حقوقی و کلاهبرداری کاملاً قابلرفع هستند. با گسترش سوابق بلاک چینی، نهادهای قانونگذاری راهی جز رسمیتبخشی به این سوابق نخواهند داشت. در آیندهای که خیلی دور نیست، احتمالاً یک هنرمند میتواند بهدلیل استفاده تجاری از محتوای NFT بدون رضایت مالک از شما شکایت کند.
