همشهری آنلاین-یکتافراهانی: «سیارههای ابرپر» (Super-Puffs)، نادرترین اجرام در میان بیش از ۶۳۰۰ سیاره فراخورشیدی شناساییشده هستند. اکنون تیمی از دانشگاه آکسفورد یک جفت از این سیارههای عجیب را یافته است که چگالی آنها تا ۳۵ برابر کمتر از چگالی سیاره مشتری است.
ابر پشمک صورتی دو غول گازی هماندازه با بزرگترین سیاره منظومه شمسی را در نظر بیاورید، اما هر یک چنان سبکاند که گویی از دل یک ابر پشمک صورتی بیرون آمدهاند؛ هرچند احتمالاً بهجای صورتی، سفید یا آبی دیده میشوند. این دقیقاً توصیف تازهترین یافته شگفتانگیز اخترشناسان است. تیمی بینالمللی به سرپرستی «جرج درنسفیلد» از دانشگاه آکسفورد، موفق به شناسایی دو سیاره فراخورشیدی غولپیکر شده است که چگالی آنها حتی از پشمک و کف اصلاح نیز کمتر است. این کشف که در مجله معتبر ماهنامههای انجمن سلطنتی اخترشناسی به چاپ رسیده، نگاه تازهای به فرآیند شکلگیری و تکامل سیارات در گوشههای دوردست کیهان میاندازد. بیشتر بخوانید :
چگالی دو سیاره جدید اگر بخواهیم وزن این سیارهها را با یک سیاره آشنا مقایسه کنیم، ارقام بسیار شگفتزده کننده میشوند. به گزارش Live Science سیاره مشتری که بزرگترین سیاره منظومه شمسی است، تراکمی برابر با ۱/۳۳ گرم در هر سانتیمتر مکعب دارد. اما چگالی دو سیاره جدید کشفشده به حدود ۰/۰۵ گرم در هر سانتیمتر مکعب میرسد، یعنی چیزی در حدود چگالی یکتکه پشمک یا فوم اصلاح. این اعداد به معنای آن است که اگر بتوانید این سیارهها را در یک وان حمام غولپیکر پر از آب قرار دهید، بهراحتی روی سطح آب شناور میمانند. این ویژگی آنها را به سبکترین اجرام شناختهشده در میان تمام سیارات فراخورشیدی تبدیل کرده است.
سرپرست تیم تحقیقاتی از دانشگاه آکسفورد، در این باره میگوید: «چگالی این دو سیاره با یکتکه کف اصلاح که تازه از قوطی خارج شده است، قابلمقایسه است.» او تأکید میکند این دو سیاره از نظر اندازه بزرگترین و از نظر چگالی سبکترین سیارههای فراخورشیدی هستند که تاکنون ثبت شدهاند و مشاهدات تکمیلی با تلسکوپ فضایی «جیمز وب» میتواند ماهیت شیمیایی آنها را روشنتر کند. 
موقعیت و ویژگیهای «سیارههای پشمی» در دل کیهان
این دو سیاره فراخورشیدی عجیب، بهدور یک ستاره در صورت فلکی «ماهی پرنده» (Volans) در نیمکره جنوبی آسمان میچرخند. فاصله این منظومه از زمین حدود ۱۱۱۰ سال نوری است که به معنای مسافتی بیش از ۱۰ هزار تریلیون کیلومتر است. این فاصله بسیار زیاد بدان معناست که نوری که امروز از این سیارهها به ما میرسد، در حدود سال ۹۱۰ میلادی (دوران حکومت سامانیان در ایران) از کنار آنها عبور کرده و اکنون به چشم تلسکوپهای ما رسیده است.
این سیارهها که توسط ماهواره نقشهبردار فراخورشیدی «تس» (TESS) ناسا کشف شدهاند، در دستهای بسیار نادر از اجرام به نام «سیارههای فوقسبک» یا Super-Puffs قرار میگیرند. آمارها نشان میدهد که از حدود ۶۳۰۰ سیاره فراخورشیدی شناساییشده، کمتر از ۴۰ سیاره در این گروه جای میگیرند. این یعنی تنها ۰/۶ درصد از کل سیارات شناختهشده، چنین چگالی عجیبی دارند و همین موضوع، این کشف را به یک رویداد علمی نادر و استثنایی تبدیل کرده است.
