امیرمسعود عابدین: نیروی هوایی چین اگرچه در سالهای اخیر بیشتر با جنگندههای پنهانکار خود در صدر اخبار بوده، اما در سکوت خبری مشغول ساخت یکی از حیاتیترین ستونهای ارتشهای فرامنطقهای، یعنی ناوگان ترابری سنگین بوده است. مدل پایه هواپیمای Y-۲۰ نخستین بار در سال ۲۰۱۶ وارد خدمت شد، اما نسخه ارتقایافته و جدیدتر آن با نام Y-۲۰B که از سال ۲۰۲۳ عملیاتی شده، یک جهش بزرگ در برد پروازی و ظرفیت حمل بار ارتش چین ایجاد کرده است؛ پرندهای که خط بطلانی بر وابستگی قدیمی پکن به هواپیماهای ترابری دوران شوروی سابق میکشد.
بومیسازی قلب تپنده؛ خداحافظی با موتورهای قرضی روسیه
بزرگترین مزیتی که نسخه جدید Y-۲۰B را از مدلهای پیشین متمایز میکند، مجهز شدن آن به موتورهای توربوفن بومی ارتش چین به نام WS-۲۰ است. مدلهای اولیه این پرنده برای پرواز ناچار به استفاده از موتورهای روسی (D۳۰KP-۲) بودند که محدودیتهای زیادی را به همراه داشت. حالا با اتکا به موتورهای قدرتمند ساخت داخل، حداکثر ظرفیت باربری این غول پرنده به ۶۶ تن افزایش یافته است. این هواپیما در حال حاضر بزرگترین هواپیمای ترابری نظامی در حال تولید در سراسر جهان به شمار میرود و تیراژ تولید آن در خاک چین، از مجموع هواپیماهای ترابری استراتژیک ساختهشده در هر کشور دیگری فراتر رفته است.
پلتفرمی برای سوخترسانها و رادارهای پرنده
جایگاه استراتژیک Y-۲۰B تنها به جابجایی بار و سرباز محدود نمیشود؛ ارتش چین از بدنه و پلتفرم این هواپیمای غولپیکر برای توسعه دیگر پرندههای استراتژیک خود نیز استفاده کرده است. از میان این پروژهها میتوان به تانکر سوخترسان هوایی YY-۲۰ و همچنین سیستم پیشرفته هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد (آواکس) مدل KJ-۳۰۰۰ اشاره کرد. این پرنده از نظر برد عملیاتی و توان حمل بار، رقبای سرسختی چون ایلیوشین-۷۶ روسی و C-۱۳۰ آمریکایی (که سنگینترین هواپیماهای ترابری تولیدی در این دو کشور هستند) را به چالش میکشد و دست بلند چین برای دسترسی به دوردستها محسوب میشود.
پایان دههها وابستگی به ترابری شوروی
اگرچه این پروژه ترابری نسبت به برنامههای جنجالی مانند جنگنده رادارگریز J-۲۰ یا بمبافکنهای استراتژیک جدید پکن، کمتر در کانون توجه رسانهها قرار میگیرد، اما بدون شک یکی از حیاتیترین گامهای نظامی چین در تاریخ معاصر است. پیش از این، ارتش چین برای جابجاییهای خود به هواپیماهای کوچکتر ساخت داخل (مثل Y-۸ و Y-۹) و ناوگان محدودی از ایلیوشینهای وارداتی شوروی متکی بود که اصلا توانایی حمل تجهیزات زرهی سنگین یا پشتیبانی از عملیاتهای بزرگ فرامرزی را نداشتند.
انتقال لشکرهای زرهی در چند ساعت
حالا به لطف ناوگان در حال رشد Y-۲۰B، نیروی هوایی چین میتواند یگانهای مکانیزه، سیستمهای پدافند هوایی، تجهیزات مهندسی و تدارکات لجستیکی خود را تنها در یک پرواز مداوم به هزاران کیلومتر دورتر از مرزهایش منتقل کند. این توانایی منحصر به فرد، زمان استقرار نیروها را در مواقع بحرانهای نظامی، ماموریتهای امدادرسانی در بلایای طبیعی و عملیاتهای تخلیه اضطراری شهروندان به شدت کاهش میدهد و به پکن این قدرت را میبخشد تا به عنوان یک ابرقدرت نظامی جهانی، نفوذ خود را در مناطق دوردست تثبیت کند.
منبع: militarywatchmagazine
۲۲۷۳۲۲
