امور مالی غیرمتمرکز یا دیفای، یکی از دستاوردهای جالب بلاک چین و ارزهای دیجیتال است که بهخوبی جای خود را در این فضا پیدا کرده و روزبهروز بر محبوبیت آن افزوده میشود. دیفای همان طور که از نامش پیداست، امکانی برای پیادهسازی خدمات سیستم مالی سنتی، در دنیای غیرمتمرکز بلاک چین و ارزهای دیجیتال است.
کاربردهای دیفای طیف گستردهای را در بر میگیرد. پلتفرمهای وامدهی ارز دیجیتال، صنعت بازی غیرمتمرکز و صرافیهای غیرمتمرکز، سه نمونه از دستاوردهای شناختهشده دیفای هستند؛ اما کاربردهای دیفای محدود به این سه مورد نیست و قابلیتهای بسیار بیشتری دارد.
یکی از کاربردهای دیفای که میتواند محبوبیت آن را در بین عموم افزایش دهد و به پذیرش گسترده آن منجر شود، کاربرد آن در «صنعت بیمه» است. با استفاده از دیفای میتوان فرایند استفاده از بیمه را به یک فرایند غیرمتمرکز تبدیل کرد و از مزایای پلتفرمهای غیرمتمرکز برای آن بهره جست.
آدام چشیر (Adam Cheshier) که مدیر محتوای پروژه لوپ فایننس (Loop Finance) و یکی از نویسندگان فعال وبسایت مدیوم است، بهتازگی مقالهای را در این وبسایت منتشر کرده و در آن مدعی شده است که صنعت بیمه دیفای، تعیینکننده پیروزی یا شکست آن در کسب پذیرش گسترده است. ادامه مقاله را از زبان این نویسنده مطالعه میکنید و با دلایل او برای اثبات ادعایش آشنا خواهید شد.
بهتازگی اعلام شد که پروتکل آنکر (Anchor) که یکی از پروتکلهای بلاک چینی محبوب من است، مجموعهای از قراردادهای بیمه را در نظر گرفته که در کنار هم میتوانند پوشش بیمهای جامعی برای این پروتکل ایجاد کنند. همین مسئله مرا ترغیب کرد تا مقالهای را به موضوع «اهمیت بیمه در دیفای» اختصاص دهم.
حقیقت این است که ریسکهای موجود در دنیای امور مالی غیرمتمرکز بسیار زیاد است. این ریسکها بهحدی جدی است که گاهی واقعاً موجب نگرانی من میشود؛ اما من برای توجیه آنها سعی میکنم به همه مزایایی که یک سیستم غیرمتمرکز میتواند داشته باشد فکر کنم. با این حال، برخی خطرات و تهدیدها وجود دارد که تعیین دقیق شدت آنها غیرممکن است.
اشکالات موجود در قراردادهای هوشمند، حملات هکری، از بین رفتن پشتوانه توکنها، اتفاقات غیرقابلپیشبینی و انبوهی از ناشناختههای مربوط به آینده دیفای، عواملی هستند که ما علاقهمندان به دیفای را دچار اضطراب میکنند و باید با آنها سروکار داشته باشیم. اینهمه مشکل و ریسک میتواند طاقتفرسا باشد.
حالا اگر شرایطی مهیا شود که هیچ نگرانی و اضطرابی بابت این ریسکها نداشته باشیم چه؟
من هرگز بابت امنیت حسابهای مالی خودم در مؤسسات سنتی مثل بانکها نگرانی نداشتهام. البته مدتهاست این احساس را دارم که بانکها سر ما کلاه میگذارند؛ اما دستکم داراییهای من در این بانکها هیچوقت هک نشده یا به سرقت نرفته است. حالا این سؤال پیش میآید که امور مالی سنتی چه چیزی دارد که پورتفوی دیفای من ندارد؟
پاسخ ساده است: تضمین.
شرکت بیمه سپرده فدرال (FDIC) در آمریکا، مشتریان بانکی را اغلب تا ۲۵۰,۰۰۰ دلار برای هر حساب بانکی تحت پوشش قرار میدهد. این کار اطمینان خاطری به همه میدهد که در دنیای ارزهای دیجیتال تا همین اواخر خبری از آن نبود.
در یک حوزه مالی پرریسک، وجود سیستمی که از مشتریان محافظت کرده و در برابر تهدیدها به آنها خدماترسانی کند ضروری است. در دنیای دیفای، چنین چیزی در قالب پروتکلهای بیمه ارائه میشود. این پروتکلها، اقدامات محافظتی هستند که در این سیستم مالی جدید، مانند سپرهای ایمنی در مقابل تهدیدهای غیرقابلتصور عمل میکنند.
از سال ۲۰۲۱، درخواستهایی برای پروتکلهای بیمه در فضای دیفای مطرح شده است. این پروتکلها، مواردی مانند حوزههای زیر را پوشش میدهند:
در استفاده از کلمه بیمه تردید دارم؛ چون چیزی که در دیفای ارائه میشود در واقع بیمه نیست. استفاده از کلمه بیمه کاربران را به اشتباه میاندازد. بیشتر صرافیهای غیرمتمرکز و پروتکلهای دیفای، محصولی شبیه بیمه ارائه میدهند که در حقیقت هیچ «الزام قانونی» برای جبران خسارات مادی ندارد و تصمیمگیری برای جبران کردن یا نکردن خسارات را به صلاحدید پروتکل و شرایط خاصی که خسارت در آن اتفاق افتاده واگذار میکند.
ممکن است که این حرف باعث ترس شما بشود؛ اما نگران نباشید. با کمی توضیح خیالتان از بابت تفاوت بین این دو نوع تضمین راحت خواهد شد. برای اینکه بحثمان خیلی پیچیده نشود، همچنان از کلمه بیمه استفاده میکنم.
پروتکلهای بیمه نیز مانند هر چیز دیگری در دیفای غیرمتمرکز هستند. شرکتهایی مانند نکسوس میوچال (Nexus Mutual) دقیقاً به همین شکل عمل میکنند؛ یعنی محافظت متقابل و جامعهمحور. سیستم ارسال درخواست، ادعای خسارت، پردازش و پرداخت خسارت در این پروتکلها کاملاً مستقیم، شفاف، فوری و قابلاعتماد است.
در صورتی که یکی از اتفاقهایی که در فهرست قسمت قبل به آنها اشاره کردیم برای شما رخ بدهد، ممکن است واجد شرایط دریافت خسارت باشید.
در این صورت، درست مانند بیمههای سنتی، مراحل تشکیل پرونده جبران خسارت را طی میکنید؛ با این تفاوت که در دیفای، ادعای خسارت را به یک شخص یا نهاد خاص تحویل نمیدهید؛ بلکه آن را به یک گروه از افراد واگذار میکنید.
در پروتکل آنکر، میتوانید درخواست خود را از طریق نکسوس میوچال ارسال کنید. روند کار برای کاربرانی که برای اولین بار درخواست ارسال میکنند به این شکل است:
محلی به نام «استخر ارزیابی ادعاها» (Claims Assessment pool) وجود دارد که ادعای خسارت شما بهجای خود شرکت، به گروه مشارکتکنندگان این استخر ارسال میشود. در آنجا، اعضا با صلاحدید خودشان ادعای خسارت شما را تأیید یا رد میکنند.
در بیمه متقابل دیفای، برخلاف فرایند بررسی ادعای خسارت در بیمههای سنتی، این اعضا هستند که درمورد تأیید یا رد پرداخت خسارت حرف آخر را میزنند. بههیچوجه نمیتوان در صورت رد درخواست، آن را به مقامی بالاتر ارجاع داد. هیچ شرایط و ضوابط سختگیرانهای هم وجود ندارد که نیازمند پیگیری باشد. اعضا این اختیار را دارند که صلاحدید خود را آزادانه اعمال کنند و این صلاحدید ممکن است مثبت یا منفی باشد.
برای اینکه این سیستم کار کند، اعضای گروه ارزیابی باید پاداش دریافت کنند تا تشویق به فعالیت شوند. آنها در ازای رأی صادقانه، پاداشی میگیرند که در قالب توکن NXM که ارز بومی نکسوس میوچال است به آنها پرداخت میشود. لازم به ذکر است که فقط اعضایی پاداش دریافت میکنند که رأیشان مطابق با رأی اکثریت بوده است.
اطلاعاتی که ارائه کردم، کلیات نحوه کار نکسوس میوچال است. عملکرد این سیستم جزئیات بسیار زیادی دارد که در این مطلب نمیگنجد. در وبسایت نکسوس میوچال آمده است:
در رویکرد کلی ما از یک ساختار تشویقی پایه استفاده میشود و سپس پنجرههای زمانبندی و مداخله انسانی مسدود میشوند تا از سناریوهای ناگوار جلوگیری شود.
همه کسانی که در نکسوس میوچال عضو هستند، میتوانند به گروه ارزیابی ادعاهای خسارت ملحق شوند. همچنین هر کاربری میتواند عضو نکسوس میوچال شود. بهبیان دیگر، عضویت در گروه ارزیابی هیچ شرایط و محدودیتی ندارد و همه میتوانند در آن مشارکت داشته باشند. نکسوس میوچال هر کاری که بتواند انجام میدهد تا ارزیابی ادعاهای خسارت بهصورت غیرمتمرکز و صادقانه صورت گیرد.
در این بخش با ۴ مورد از برترین ارائهدهندگان خدمات بیمه دیفای در سال ۲۰۲۱ آشنا خواهیم شد.
با گسترش دیفای، ارزش بازار آن هم افزایش مییابد. بنابراین باید راهی برای تضمین امنیت داراییهای کاربران در این فضا وجود داشته باشد. در غیر این صورت، دیفای با پذیرش گسترده روبهرو نخواهد شد و نمیتواند همه قابلیتهای خود را اجرایی کند.
تضمین امنیت داراییها در دیفای تنها از طریق بیمه این داراییها ممکن است. پلتفرمهایی که در این مقاله معرفی کردیم، داراییهای کاربران را در فضای دیفای بیمه میکنند و از این طریق، خطرات موجود در دنیای دیفای را تا حدی متعادل میکنند.
البته در طول مقاله اشاره کردیم و توضیح دادیم که بیمه در دیفای، با بیمه در فضای مالی سنتی متفاوت است. در دنیای دیفای، همهچیز از طریق قراردادهای هوشمند انجام میشود و همچنین یک شخص یا نهاد متمرکز درمورد هیچچیزی تصمیمگیری نمیکند؛ بلکه تصمیمگیری بر عهده یک گروه غیرمتمرکز از مشارکتکنندگان است و تصمیم نهایی به رأی اکثریت آنها بستگی دارد.
با این حال، ظهور مفهوم بیمه در دیفای و ماهیت کلی آن، پدیده جالبی است که میتواند یکی از ارکان اصلی پذیرش گسترده صنعت امور مالی غیرمتمرکز در بین عموم باشد.
